Yaa Akpe verkoopt een loot van de Afrikaanse pallisander (Latijnse naam Dalbergia Saxatilis) aan haar kraam in Accra, Ghana. Foto door Jeslyn Lemke. Gebruikt met toestemming.

Dit verhaal is onderdeel van de Global Voices Spotlight Serie “Indigenous Rights” van augustus 2026. De serie geeft een inkijk over het leven en ervaringen van inheemse mensen met betrekking tot het opbouwen van samenwerking in de regio, het centraal stellen van hun ervaringen en het gezamenlijk delen van verhalen van leiders, de gemeenschap en meer. Je kunt over dit onderwerp een bijdrage leveren door hier te doneren. 

De traditionele medicijnmarkt in Ghana, West Afrika, floreert en biedt talrijke genezingen die door generaties inheemse Ga- en Twi-stammen aan ze zijn doorgegeven. Terwijl de prijzen van westerse medicijnen en zorg alsmaar stijgen, vertrouwen de Ghanezen op de plantengeneeskunde, waar ze altijd weer op terugvallen.

Dr. Kofi Donkor, plaatsvervangend directeur van het Center for Plant Medicine Research, en expert op het gebied van de geneeskrachtige voordelen van veel traditionele medicinale Ghanese planten: 

De traditionele genezer ziet zijn werk als beroep dat van generatie op generatie aan ze is doorgegeven. Daarom weten ze precies hoe ze met planten moeten omgaan. Ik bevestig dat het botanisch onderzoek onze primaire bron van kennis is, en afkomstig van traditionele genezers. Hun kennis proberen we met behulp van wetenschappelijke methodieken te bevestigen. In beginsel proberen we bevestiging te vinden aangaande ons onderzoek naar de aloude kennis die we opdoen over plantengeneeskunde.

Plantengeneeskunde is in Ghana big business

Op het platteland in Ghana plukken vrouwen al vroeg in de ochtend medicinale planten in de wildernis en in gecultiveerde percelen, om ze vervolgens dagvers in de hoofdstad Accra te verkopen. Halverwege de ochtend hebben ze hun kraampjes met dagverse wijnstokken, bladeren, loten en schorsen opgezet om ze aan hun klanten te verkopen.

Plantengeneeskunde is in Ghana big business. Het Center for Plant Medicine Research, dat door de Ghanese overheid  in 1976 is opgericht, werkt met ruw plantaardig materiaal voor het bereiden van natuurlijke producten, waarmee patiënten worden behandeld. De polikliniek behandelt maandelijks ongeveer 6.000 patiënten.

Ongeveer 60 tot 70 procent van de Ghanezen is voor medische zorg afhankelijk van de traditionele geneeskunde, volgens een studie uit 2023 in Frontiers in Pharmacology.

Volgens Donkor vertrouwen veel mensen op het platteland om drie redenen in Ghana op de traditionele plantengeneeskunde: toegankelijkheid, kosten en reputatie. In een interview met Global Voices: 

De gegevens tonen aan dat op het platteland in de meeste ontwikkelingslanden de traditionele geneeskunde 80 procent van de basiszorg beslaat, en feitelijk grotendeels bijdraagt om te voldoen aan de doelstellingen aangaande een alomvattende gezondheidszorg.

Veel Ghanese dorpelingen die al jaren bij de altijd groene bossen en weiden op het platteland wonen, zijn inmiddels vertrouwd geraakt met de verschillende soorten geneeskrachtige planten. Medicinale planten zijn een goedkoper alternatief voor het behandelen van ziektes op het platteland van Ghana, want westerse apotheken zijn te duur en liggen te ver afgelegen.

Donkor vertelt dat veel plattelands-Ghanezen weten welke plant bij welke ziekte hoort. Velen bezoeken alleen een plantengenezer bij een lastige kwaal. Donkor:

Om medicatie te krijgen is het bij ziekte niet altijd nodig om een traditionele genezer in de gemeenschap te bezoeken. Bij bijvoorbeeld malaria of tyfus is het plukken van een plant in de achtertuin voldoende, en het zorgt voor een beter hemoglobineniveau. Kortom, je plukt en kookt de plant, waarna jet het extract kunt opdrinken.

Lopend onderzoek naar West-Afrikaanse planten

Botanische onderzoekers bij het Center for Plant Medicine Research bestuderen momenteel een groot aantal West-Afrikaanse planten op hun geneeskracht, waaronder een groene struik die veelbelovend is bij de behandeling van prostaatkanker (croton membranaceous). 

Toen hem werd gevraagd of consumenten kunnen vertrouwen op planten die in Accra op markten in de openlucht worden verkocht, waarschuwde Donkor dat hoewel de verkopers waarschijnlijk de juiste planten verkopen, de dosis het allerbelangrijkst is. Wanneer een behandelaar het probleem kent en de juiste dosis van een plant voorschrijft, kan de cliënt er enorm mee zijn geholpen.

In bovenstaande video zien we plantengenezeres Patience uit Accra, die regelmatig vrienden en familie volgens de traditionele plantengeneeskunde tegen ziektes behandelt, zoals malaria, schimmelinfecties en verkoudheden. Patience laat zien hoe de gangbare ‘vrouwentongplant’ (Dracaena trifasciata) als een koud extract kan worden bereid. Ze adviseert gebruikers om van de bladeren een thee-extract te maken en het vervolgens in de huid te laten inwerken, zonder jezelf uit te drogen. Ze vertelt dat het botanische brouwsel angsten onderdrukt en een goede slaap bevordert. Spiritueel is volgens Patience het gezegde dat de plant ‘slechte mensen uit iemand huis kan weren, wanneer je ze bij de deur houdt’.

Het wetenschappelijk onderzoek bij het Center for Plant Medicine Research, dat is gebaseerd op de traditionele geneeskunde, betekent extra legitimiteit en internationale aandacht voor deze planten. Terwijl de medicijn- en gasprijzen in Ghana en West-Afrika blijven stijgen, kan de traditionele geneeskunde een duurzame bron van natuurlijke genezing voor de bevolking betekenen.