Zonder een officieel getal schatten vrijwilligers dat ongeveer 400 mensen die door de aardbeving zijn getroffen schuilen in La Libertad Park. foto door Jeimi Villavizar. Colombia, 2026. Gebruikt met toestemming.

Een barst splitst de residencia aan 14th Street in Pereira in tweeën. Bakstenen van de voorgevel van het pension en stukken van het ingestorte dak liggen op de grond. Ramen zonder glas en geel afzetlint aan de voorkant waarschuwen voor het instortingsgevaar.

Van buitenaf is het moeilijk te bevatten waarom het überhaupt nog staande is — misschien een beetje zoals de manier waarop het al het afgelopen decennium staande is gebleven, dankzij mensen die een dak boven hun hoofd zochten voor minder dan 17.000 Colombiaanse peso's (zo'n 4,75 euro) per dag. Voor de aarde bewoog en er slechts een herinnering van maakte was één van de kamers ergens op de drie verdiepingen het thuis van Laura*, haar twee dochters* [*deze drie namen zijn veranderd om hun privacy te beschermen] en haar man.

Op de ochtend van de aardbeving werd Laura eerder dan gebruikelijk wakker, rusteloos en de minuten tellende tot ze haar dochters weer kon zien. Mariana (10) en Luciana (8) hadden namelijk die nacht doorgebracht bij Laura's oudere zoon thuis.

Ze pakte haar telefoon op, keek naar de tijd — 7.32 uur ‘s ochtends — en stapte in de douche. Twee minuten later smeet een krachtige schok haar tegen de muur. Ze probeerde op haar benen te blijven, maar de beving werd steeds heviger. Ze hoorde haar man schreeuwen en rende de badkamer uit terwijl de aarde onder haar trilde.

De aardbeving in Colombia is de grootste geweest van het afgelopen decennium, en heeft meer dan 400.000 mensen door het land geraakt. Foto door Jeimi Villavizar, Colombia, 2026. Gebruikt met toestemming.

Laura keek niet om. Terwijl de aarde nog bewoog greep ze een handdoek om haar naakte lichaam te bedekken en rende ze om haar dochters te vinden. Om haar heen stortten de gebouwen in van de binnenstad van Pereira, een van de meest geraakte steden. Mensen waren aan het schreeuwen. Ze stelde zich maar steeds voor dat ze haar dochters onder het puin zou vinden. Het kost 40 minuten om van haar huis naar waar haar dochters verbleven te lopen; Laura zegt dat ze het in 15 minuten gehaald heeft.

Carolina heeft ook een dergelijk verhaal. De nacht van te voren had ze, net als elke voorgaande nacht sinds ze drie maanden eerder in Pereira aankwam, 18.000 Colombiaanse peso's (zo'n 5 euro) betaald voor een kamer zonder eigen keuken voor haarzelf, haar anderhalfjarige dochter en haar man. Ze kon zowel die kamer als eten betalen door op straat afvalzakken te verkopen met haar dochter, terwijl haar man op bouwplaatsen door de stad heen werkt.

Ze kwam levend tevoorschijn na de aardbeving, maar realiseerde zich al gauw dat haar gezin het kleine beetje dat ze de afgelopen maanden hadden opgebouwd weer verloren hadden.

Foto door Jeimi Villamizar. Colombia, 2026. Gebruikt met toestemming.

Ondertussen was de 56 jaar oude Félix koffiebonen aan het plukken op een boerderij op ongeveer 40 minuten afstand van Pereira toen een aardbeving plaatsvond van 90 seconden en een kracht van 7,4 op de schaal van Richter. Naderhand keerde Félix terug naar het pension in Pereira, alhoewel hij geen familie had in de stad om naar te zoeken.

Toen hij aankwam, kwam hij erachter dat het gebouw vernietigd was. Een kleine koffer — zijn kostbaarste bezit, die hij het afgelopen decennium met zich meedroeg terwijl hij van boerderij naar boerderij ging op zoek naar werk — lag ergens onder het puin begraven.

“Ik betaalde 15.000 peso's per dag voor een kamer,” zegt hij. “Nou heb ik nergens om naartoe te gaan. Ik moest op straat slapen; op de grond in het park. Zo had ik nog nooit van mijn leven geslapen.”

De slachtoffers die niemand geteld heeft

Tot nu toe heeft de burgemeester van Pereira geen schatting van hoeveel mensen er in “betaal-per-dag”-woningen woonden en door de aardbeving getroffen werden. Foto door Jeimi Villamizar. Colombia, 2026. Gebruikt met toestemming.

Zonder elkaar te kennen werden Félix, Laura en Carolina drie van de 400 mensen die schuilen in La Libertad Park, gelegen tussen 12th en 14th Streets in de binnenstad van Pereira, slechts een paar stadsblokken verwijderd van hun voormalige woningen.

Dat getal is niet officieel. De opvang is niet een van de locaties die zijn geautoriseerd door de burgemeester van Pereira, en vrijwilligers zijn verantwoordelijk voor het tellen van de mensen die daar verblijven.

Op de nacht van de aardbeving, slechts enkele meters van het park, trokken buurtbewoners stukken puin uit een pension dat compleet was ingestort, samen met een apotheek en bakkerij op de begane grond. Vrijwilligers zochten naar tekenen van leven tussen de ruïnes van een gebouw waar mensen per dag betaalden voor een plek om te slapen.

Twee dagen later hadden ze samen met officiële reddingswerkers de lichamen van 17 mensen teruggevonden. Zij behoorden tot de 111 mensen die waren omgekomen door de aardbeving in Pereira.

Volgens de burgemeester van Pereira werden ongeveer 600 gebouwen voorlopig vastgesteld als in gevaar van instorting. Foto door Jeimi Villavizar. Colombia, 2026. Gebruikt met toestemming.

Laura zegt dat drie van haar collega's daar sliepen. Alhoewel ze hen niet van naam kende heeft ze hen niet meer gezien sinds de aardbeving. Ze vreest dat zij behoorden tot de gevonden lichamen.

“Niemand kwam om uit te zoeken hoeveel mensen in de getroffen woningen sliepen, hoeveel mensen nu nergens meer hebben om te wonen, of hoeveel er onder het puin vastzaten,” zegt Edward Molina, een plaatselijke vrijwilliger. “Ze zijn onzichtbaar voor de overheid en de samenleving. Mensen oordelen over hen omdat ze sekswerkers zijn, of dakloos, of recyclers.”

Edward en andere vrijwilligers zeggen dat zij op eigen houtje probeerden met de ramp om te gaan, terwijl ondertussen de aandacht vooral gevestigd was op de situatie twee stadsblokken verderop, namelijk op het Hotel Dibenni, een van de meest luxe hotels in het gebied en tevens één van de 66 gebouwen die zijn ingestort in de hoofdstad van het departement Risaralda.

Zonder een officieel getal schatten vrijwilligers dat ongeveer 400 mensen die door de aardbeving zijn getroffen schuilen in La Libertad Park. foto door Jeimi Villavizar. Colombia, 2026. Gebruikt met toestemming.

De grond onder een boom in het park is waar Félix de eerste week na de aardbeving sliep. Hij zegt dat er gelukkig eten beschikbaar was dankzij de vrijwilligers die vanuit het hele land arriveerden, maar iedere nacht maakte hem bang.

Félix, 1 meter 70 lang en stevig gebouwd door jarenlange fysieke arbeid, begint te huilen als hij aan die eerste paar dagen terugdenkt. Tranen stromen over zijn gezicht, en hij probeert ze niet tegen te houden.

“Mensen kwamen hier tenten, dekens en matrassen weggeven, maar naar mij keken ze nooit,” herinnert hij zich. “Ik sliep op de grond, met dezelfde kleren aan die ik al een week lang aanhad, en mensen keken naar mij met walging. Iedereen dacht dat ik een drugsverslaafde was. Ik had me nog nooit zo verafschuwd gevoeld.”

Alleen Edward zag hem. Hij was al drie dagen bezig geweest met puin wegruimen samen met zijn 15-jarige zoon toen hij honderden mensen aan zag komen in het park, velen met niets bij zich. “Ik zag in dat de levens die gered moesten worden niet onder het puin lagen. Ze waren hier,” zegt Edward. “Niemand ziet ze als menselijke wezens, of als iemand die hulp verdient.”

Hoe bouw je je toekomst weer op als je opvang niet veilig is?

111 mensen zijn in Pereira overleden als gevolg van de aardbeving op 10 augustus. Dat getal is onderdeel van de in totaal 314 overledenen in het hele land. Foto door Jeimi Villavizar. Colombia, 2026. Gebruikt met toestemming.

Drie maanden eerder woonde Carolina op een boerderij op een uur afstand van Pereira. Vijf jaar eerder was ze in Colombia aangekomen vanuit Caracas in Venezuela. Alhoewel ze bereid was om “in alles” te werken voelt ze nu dat de aardbeving haar plannen heeft veranderd. Niet alleen in Colombia, maar ook in Venezuela.

“Ik wou terugkeren omdat mijn oudste dochter haar eerste kind ter wereld ging brengen, maar na dát heb ik geen stad om naar terug te keren,” zegt Carolina terwijl ze een nieuw matras voor haar tent zoekt. “Het is mijn zus gelukt om eruit te komen, maar een aantal van mijn neven en nichten zijn vermist […] Ik denk niet dat ze nog in leven zijn.”

Terwijl kinderen in het park spelen geeft het medisch vrijwilligersteam het advies aan leraren om mondkapjes te dragen. Ze zeggen dat ze al gevallen hebben geconstateerd van tuberculose, griep en andere luchtwegaandoeningen. De overvolle tenten, het gebrek aan wc's en drinkwater, en het eten dat buiten is gekookt in de regen en zon van Pareira hebben omstandigheden gemaakt waarin ziektes zich kunnen verspreiden.

“Dit is een van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen in Pareira. De omstandigheden in de opvang hebben ertoe geleid dat we ontwenningsverschijnselen en luchtwegaandoeningen zoals tuberculose aantreffen,” zegt Alejandra Gutierrez, één van de drie vrijwillige dokters bij de opvang. “De omstandigheden zijn vooral moeilijk voor de kinderen. De regen de eerste paar dagen heeft het erger gemaakt, en velen hebben spijsverteringsziektes zoals buikgriep en diarree.”

Ze zegt dat het gezondheidssecretariaat voortgang heeft geboekt met vaccinaties, maar de vrijwilligers moeten zelf voor behandelingen zorgen. Ze zien wel 30 patiënten per dag, niet alleen uit de opvang maar ook uit omringende gebieden.

Hernán Giraldo, vader van Juan Felipe Giraldo, de jongeman uit Bogotá die overleed na de instorting van het Dibenni Hotel in Pereira. Foto door Jeimi Villavizar. Colombia, 2026. Gebruikt met toestemming.

Twee weken na de aardbeving verschenen de eerste overheidsinstanties bij La Libertad Park: medewerkers van de Ombudsman, het Directoraat van Risicomanagement (DIGER) en het Colombiaanse Gezinswelzijnsinstituut (ICBF). Alhoewel functionarissen van deze instanties zeiden dat ze al vanaf de eerste dag aanwezig waren, zeggen vrijwilligers en overlevenden dat ze tot dan toe nog geen officiële hulp hadden gekregen.

Nadat de burgemeester van Pereira had aangekondigd dat niet iedereen die in het park verbleef door de aardbeving was getroffen was de doelstelling van de instanties om de bevolking te identificeren en ze naar officiële opvang te brengen. Sommige mensen zeiden echter dat ze negatieve ervaringen hebben gehad toen autoriteiten ze naar één van de zeven officiële opvanglocaties wilden brengen.

Onder andere Laura en Carolina zeiden dat, zelfs zonder een slechte ervaring te hebben gehad tijdens deze specifieke noodsituatie, ze niet terug zouden gaan naar een opvang. Laura heeft de coronapandemie doorgebracht in een opvang nadat ze vanuit Ecuador aankwam. Ze zei dat het voelde “alsof ik in de gevangenis zat.” Carolina had een dergelijke ervaring toen zij migreerde: “Ze nemen alles wat je hebt. Je gaat met niets erin en je komt met niets eruit.”