Foto door Markus Spiske op Unsplash, gebruikt onder Unsplash-licentie.

Dit artikel door Tania Roa, in samenwerking met Border Kindness, verscheen voor het eerst in Migrant Women Press op 26 oktober 2025. Een bewerkte versie is opnieuw gepubliceerd als onderdeel van een wederzijdse onderlinge overeenkomst met Global Voices.

Dagelijks trekken hoopvolle migranten door de barre woestijnen en verraderlijke berggebieden in het zuiden van de Verenigde Staten, op zoek naar veiligheid, onderkomen en perspectieven. Hoewel deze gevaarlijke tochten vaak in het nieuws komen, worden de problemen van vrouwen en meisjes – die kwetsbaar zijn voor geweld en uitbuiting – vaak onderschat.

Sinds zijn eerste presidentiële termijn had Donald Trump het altijd direct gemunt op migrantengemeenschappen en de gezondheid van vrouwen. Tegenwoordig – tijdens zijn tweede termijn – zijn door de groeiende gevolgen van klimaatverandering en wereldconflicten de toch al gevaarlijke migrantenverplaatsingen nijpender en fataler geworden.

De politieke gevolgen

Trump en zijn aanhangers gebruiken vaak opruiende retoriek om migranten als criminelen, bendeleden of seksuele roofdieren neer te zetten, teneinde publiek draagvlak voor een steeds strengere grenspolitiek aan te wakkeren. Dergelijke beschrijvingen zorgen bij migranten ook voor ontmenselijking, het zaaien van angst, het rechtvaardigen van agressieve handhavingsmaatregelen of het terugdraaien van migrantenbescherming.

De president heeft herhaaldelijk vrouwen beledigd, waaronder journalisten en zijn democratische tegenstander Kamala Harris in 2024. Zijn regering heeft ingestemd met een beleid waardoor de gezondheid en reproductieve rechten van vrouwen in gevaar komen. Alles bij elkaar worden evenredig veel migrantenvrouwen getroffen, waarvan velen in de Verenigde Staten juridische bescherming wordt onthouden. Daardoor zijn ze extra kwetsbaar voor discriminerende praktijken.

Ondanks beloften om de volle aandacht te geven aan ongedocumenteerde immigranten met ernstige strafrechtelijke veroordelingen, laten de feiten van de Amerikaanse Immigration Customs Enforcement (ICE) iets anders zien. Mensen die een bijdrage hebben geleverd aan de Amerikaanse samenleving en economie zijn het doelwit: ze worden gedetineerd en illegaal gedeporteerd. Van de 435.000 ongeautoriseerde immigranten met een strafrechtelijke veroordeling die door ICE zijn geïdentificeerd, waren er in mei 2025 minder dan 3.000 gearresteerd.

Getuigenissen van immigranten die zonder proces werden gedetineerd, tonen de ernstige mensenrechtenschendingen door ICE. Veel mensen die door ICE-agenten in burgerkleding met gezichtsbedekking en zonder huiszoekingsbevel werden gearresteerd, melden dat ze het idee hadden te zijn ontvoerd. De gevangenen kregen geen officieel proces en werden vervolgens naar landen gestuurd die ze nauwelijks kennen of waar ze nooit hebben gewoond.

Opschorting van asiel- en vluchtelingenprogramma's

Het aanvragen van asiel is in de Verenigde Staten sinds 1980 legaal. Volgens internationale en Amerikaanse wetgeving hebben migranten die zijn gevlucht voor geweld en achtervolging, recht op een verzoek tot toegang tot een land. Door het opschorten van de asiel- en vluchtelingentoelatingsprogramma's heeft de Trump-regering daadwerkelijk twee van de weinige legale wegen tot verblijf en staatsburgerschap in de Verenigde Staten geblokkeerd.

Volgens het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid in 2024, hadden “vrouwelijke vluchtelingen onder de regering Biden-Harris een hogere mediane leeftijd”. Het aantal toelatingen steeg tussen 2022 en 2024 jaarlijks tot 100.060, het hoogste aantal in dertig jaar. Deze cijfers onderschrijven de noodzaak tot een wereldwijde verdediging van mensenrechten.

Shutdown van CBP One

CBP One is een app van de Amerikaanse overheid, waardoor migranten regelingen met immigratieambtenaren kunnen treffen. Al enkele uren nadat Trump in functie was, gaf hij opdracht om de app definitief op te heffen, als onderdeel van zijn breder plan om de bestaande migratie te dwarsbomen. Destijds werden tienduizenden migranten met beschikkingen geïnformeerd dat alle rechtszittingen zouden worden gestopt. Voordat de uiteindelijke shutdown van CBP One een feit was, hadden bijna een miljoen mensen toestemming om de Verenigde Staten legaal binnen te komen en een werkvergunning aan te vragen. Nadat hieraan een einde was gekomen, werd er abrupt een andere vitale legale juridische weg voor duizenden families afgesneden.

Voor de shutdown probeerden dagelijks 280.000 mensen toegang te krijgen tot de app. Velen hadden al weken of maanden aan de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico doorgebracht, hopend op een uitsluitsel en lang wachten na gevaarlijke tochten, onder aanzienlijke gezondheidsrisico's.

Nu de app niet meer wordt gebruikt, rest de migranten nog een paar mogelijkheden: aan de grens blijven zonder onderdak of bescherming, op zoek naar onzekere gebieden of terugkeren naar de landen die ze zijn ontvlucht, waar de oorzakelijke gevaren die tot hun vlucht hebben geleid, nog altijd actueel zijn. Deze keuzes betekenen grote risico's voor vooral voor vrouwen en kinderen die bijzonder kwetsbaar zijn voor diefstal, uitbuiting en geweld, bij gebrek aan een veilig onderdak of hulp.

“Blijf in Mexico” is het devies

Formeel bekend als de Migrant Protection Protocols (MPP), werd het “Blijf in Mexico” programma voor het eerst in 2019 onder de Trump-Pence regering geïntroduceerd. Hierbij worden asielzoekers gedwongen om maanden of zelfs jaren in Mexico op hun rechtszittingen te wachten.

De Biden-Harris regering maakte een einde aan het programma, verwijzend naar de wijdverspreide mensenrechtenschendingen. Trump heeft het programma heringevoerd, wat leidt tot hernieuwde zorgen over mensenrechtenschendingen.

Wel een humanitaire, maar geen migrantencrisis

De grensmuur tussen de Verenigde Staten is representatief voor de verdeeldheid, uitsluiting en angst die zijn ontstaan tussen de verschillende etnische groeperingen en nationaliteiten. Ondanks de vele pogingen door de Trump-regering om migranten af te schrikken, zoeken mensen toch naar onderdak, levensonderhoud en veiligheid. Door milieuschade, waaronder droogtes, orkanen en verwoestijning, worden hele gezinnen over de hele wereld verdreven.

Hoewel de migranten zich bewust zijn van de risico's van hun reis en de hardvochtige opstelling van de Amerikaanse overheid, nemen velen toch het risico, omdat niets doen vaak leidt tot de dood, instabiliteit of aanhoudend geweld. Migratie is vaak een laatste redmiddel om een nieuw leven met een meer bestendige toekomst op te bouwen.

De rol van wederzijdse hulp

Sinds 2018 biedt Border Kindness levensreddende ondersteuning aan migranten langs de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico. De non-profit organisatie zorgt voor voedsel, water, medische voorzieningen, juridische bijstand en kleding, zodat  wordt voorzien in de dringende behoeften van migranten, waar de officiële instanties hebben gefaald.

“Kleurlingen worden geweerd vanwege hun huidskleur of hun accent, terwijl vrouwen in deze tijden vooral kwetsbaar zijn”, vertelt Kelly Overton, oprichter van Border Kindness. “Tegelijkertijd zijn financiers gestopt met hun steun aan organisaties zoals de onze, en zich inzetten voor nieuw beleid met betrekking tot migranten en immigranten. Ze zijn bang om te worden beschuldigd van het financieren van anti-Amerikaanse of illegale activiteiten.”

De laatste tijd leunt de organisatie steeds meer op financiering vanuit de gemeenschap, vooral door de kunstwereld en kleine begunstigers. Volgens Overton is deze vorm van financiering meer dan ooit nodig: “Wederzijdse hulp is eenvoudig en een kleine bijdrage is altijd welkom, ook door begunstigers die het minder breed hebben. Bij Border Kindness faciliteren we wederzijdse hulp door het herverdelen van middelen waar ze het meest dringend zijn. Hiermee lopen we gevaar, maar we zien het als een eer.”

Hij bevestigt dat “herverdeling misschien ook  betekent dat een vrouw in Chicago, Los Angeles of Austin een vrouw aan de grens helpt met de aanschaf van babyvoeding voor haar kindje. Ze geven wat ze kunnen missen, zelfs al is het niet veel. Het belang van wederzijdse hulp betekent het doorlopend helpen van mensen die het nodig hebben. We kunnen dit dankzij degenen die bereid zijn om met anderen te delen wat ze zelf kunnen missen, ongeacht om hoeveel het gaat.”

Verzet en solidariteit

De strijd voor migrantenrechten stopt niet aan de grens. In heel Amerika verzetten mensen en organisaties, zoals het  National Immigration Law Center, Freedom for Migrants en The Bridge (The Haitian Bridge Alliance) zich tegen het immigratiebeleid van de Trump-regering, terwijl ze doorgaan met het geven van voorlichting en hulp ter plaatse.

In Los Angeles demonstreerden de leden wekenlang tegen het optreden van ICE. Online zetten twee vrouwen een database op waarmee ze ICE-invallen traceren en de getroffen gemeenschappen op de hoogte kunnen houden. In het hele land hebben de buren zich uitgesproken tegen ICE en het opgenomen voor de gemeenschap, waardoor de agenten moesten vertrekken. Veel Amerikanen spreken zich uit en laten zien dat solidariteit het wint van angst. Naarmate de federale overheid haar immigratiebeleid verveelvoudigt, zal het verzet vanuit de achterban alleen maar toenemen.