Afbeelding door Zhendong Wang. Vrij te gebruiken via Unsplash license.

Deze post maakt deel uit van de Spotlight-reeks van Global Voices van april 2026, getiteld “Menselijke perspectieven op AI”. Deze reeks biedt inzicht in hoe AI wordt gebruikt in landen van de wereldwijde meerderheid, hoe het gebruik en de implementatie ervan van invloed zijn op individuele gemeenschappen, wat dit AI-experiment zou kunnen betekenen voor toekomstige generaties, en nog veel meer. Je kunt deze berichtgeving steunen door hier een donatie te doen.

Bedrijven die producten op basis van kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelen, hebben deze op de markt gebracht als een manier voor consumenten om een voorsprong te nemen. De realiteit is echter dat talloze potentiële klanten buiten het mondiale noorden achterblijven.

In een in 2025 gepubliceerd artikel van het Stanford Instituut voor Mensgerichte Kunstmatige Intelligentie (MKI) werd opgemerkt dat veel populaire grote taalmodellen (LLM’s) vaak niet goed presteren in andere talen dan het Engels. Onderzoekers wezen erop dat voor het publiek beschikbare LLM's, waaronder modellen die mede zijn ontwikkeld door bedrijven als Google en Meta, antwoorden genereren die niet geschikt zijn voor de meerderheid van de gebruikers wereldwijd. Daardoor moeten deze mensen genoegen nemen met AI-tools die bevooroordeeld en onbetrouwbaar zijn, wat het idee versterkt dat grote bedrijven hun behoeften als bijzaak beschouwen.

Sprekers van talen met weinig beschikbare gegevens – dat wil zeggen talen waarvoor onvoldoende gegevens beschikbaar zijn om op AI gebaseerde oplossingen goed te trainen – hebben nog niet kunnen profiteren van de voordelen van deze innovatie. Het overwicht van Engelstalige content online heeft de ontwikkeling van de huidige tools op de markt sterk beïnvloed, wat op zijn beurt wereldwijd een toegangsbarrière heeft opgeworpen voor niet-sprekers die geïnteresseerd zijn in AI.

Door AI verbeterde toepassingen produceren ook resultaten die de normen en waarden van een selecte groep binnen de internationale gemeenschap weerspiegelen; pogingen om dit probleem aan te pakken door gegevens voor talen met weinig beschikbare bronnen te genereren, hebben soms meer kwaad dan goed gedaan. Als de status quo ongewijzigd blijft, zullen gemeenschappen van niet-Engelssprekenden terrein blijven verliezen in de race om het potentieel van AI te ontsluiten.

Digitale uitsluiting in stand houden

Het gebrek aan gegevens in talen met beperkte middelen is niet alleen een zorg voor AI-ingenieurs. Gewone mensen die deel uitmaken van de wereldwijde meerderheid zullen door deze gapende kloof de talloze voordelen van deze technologie mislopen. The New York Times benadrukte dat de concentratie van de AI-sector in rijkere landen, zoals de Verenigde Staten, dit probleem nog heeft verergerd. De bestaande infrastructuur in hubs zoals Silicon Valley, in combinatie met de ruime hoeveelheid gegevens waarover bedrijven in deze gebieden beschikken, heeft de balans doen doorslaan in het voordeel van het mondiale noorden. Bijgevolg worden de miljoenen mensen die talen zoals Koerdisch en Swahili spreken, in feite achtergesteld, samen met de omvangrijke markten die zij vertegenwoordigen. Bij gebrek aan de middelen van hun tegenhangers, zullen niet-Engelssprekenden wellicht ook in de toekomst over het hoofd worden gezien door bedrijven die zich op AI richten.

De gevolgen van deze taalverschillen zijn verstrekkend. Terwijl mensen in de Engelssprekende wereld gewend zijn geraakt aan het gebruik van AI voor allerlei taken, hebben mensen uit taalgemeenschappen met beperkte middelen niet dezelfde kansen gekregen. Zoals Wired opmerkte, kunnen gebruikers uit de wereldwijde meerderheid merken dat het inschakelen van een LLM zoals ChatGPT voor hulp in het beste geval onduidelijke antwoorden oplevert en in het slechtste geval volkomen nutteloos is. Als je het model bijvoorbeeld vraagt om een e-mail in het Tamil op te stellen, kan dat leiden tot een warrig, met fouten bezaaid concept in het Engels. Deze gebruikers kunnen tot de conclusie komen dat gebrekkige AI-tools meer moeite kosten dan ze waard zijn. Naarmate AI in steeds meer sectoren en disciplines alomtegenwoordig wordt, kunnen niet-Engelssprekenden gedwongen worden zich te begeven in een steeds meer onderling verbonden en eentalige economie.

Diverse culturen marginaliseren

De voorkeur van AI voor het Engels heeft ook gevolgen voor taalgemeenschappen met beperkte middelen, die verder reiken dan alleen financiële aspecten. Meer specifiek weerspiegelt het wereldbeeld dat naar voren komt in de antwoorden die door veelgebruikte AI-tools worden gegenereerd, dat van Engelstaligen in het mondiale noorden. The Atlantic vestigde de aandacht op dit patroon en merkte op dat het illustreert hoe opvattingen uit landen met ruime middelen als universeel worden beschouwd. Niet-Engelse perspectieven worden buiten beschouwing gelaten vanwege hun minimale vertegenwoordiging in de trainingsdata die aan AI-oplossingen worden gevoerd. Mensen uit deze gemeenschappen kunnen zich tekortgedaan voelen door vooraanstaande AI-ontwikkelaars, vooral gezien hun beloften dat de technologie een aanwinst voor de mensheid zal zijn. Hoewel de tools van deze industriereuzen alleen maar geavanceerder zullen worden, zal de houding die in hun output tot uiting komt waarschijnlijk hetzelfde blijven.

Sommigen in de AI-wereld hebben geprobeerd deze onevenwichtigheid te corrigeren door meer digitaal materiaal te creëren in talen waarvoor weinig bronnen beschikbaar zijn. De resultaten van deze inspanningen zijn verre van ideaal gebleken. Het MIT-technologieoverzicht onderzocht in hoeverre deze inhoud, die van het internet wordt gehaald om producten zoals LLM’s te verbeteren, vol fouten zit. Dit komt doordat bepaalde websites die worden gebruikt om de meertalige mogelijkheden van een AI te verbeteren, zelf vol staan met fouten uit machinevertalingen. In sommige gevallen zitten hier goedbedoelende mensen achter die de taalbarrière willen verkleinen. Maar velen missen de expertise die nodig is om te beoordelen of hun werk wel klopt. Hun content blijft ongewijzigd op het web staan en wordt data die AI gebruikt om zijn ‘vloeiendheid’ te verbeteren. In dit stadium kunnen taalgemeenschappen met weinig bronnen besluiten dat de schade al is aangericht.

Een andere invalshoek

Ondanks deze zorgen gaan AI-bedrijven in het mondiale noorden op volle kracht door om deze lucratieve sector te domineren. Het is de moeite waard om even stil te staan bij de bredere gevolgen van hun handelen. Zo lijken taalgemeenschappen met beperkte middelen door productontwikkelaars te worden verwaarloosd, waardoor zij in het nadeel zijn ten opzichte van Engelstaligen. Rapporten uit de sector laten ook zien hoe er een culturele hiërarchie is ontstaan die de Engelstalige wereld bevoordeelt, en hoe het ontmantelen van dit snelgroeiende systeem met zorgvuldigheid en intentie moet worden nagestreefd. Al met al onderstrepen deze trends hoe de ethos van “move fast, break things”, die de techsector jarenlang heeft gekenmerkt, springlevend is in het tijdperk van AI. Zowel toen als nu zullen niet-Engelssprekende bevolkingsgroepen de gevolgen daarvan ondervinden.

Er kunnen maatregelen worden genomen om het speelveld gelijk te trekken. Dat begint met samenwerking met gemeenschappen die in de race om AI te ontketenen aan de zijlijn zijn blijven staan. Grote ontwikkelaars moeten samenwerkingsverbanden aangaan met taalgemeenschappen met beperkte middelen om deze opkomende ongelijkheid aan te pakken. Het integreren van input van deze bevolkingsgroepen bij het bouwen van oplossingen zoals LLM's, en tegelijkertijd de output controleren om ervoor te zorgen dat deze zowel nauwkeurig als authentiek is, zou bovenaan de agenda moeten staan voor bedrijven die een verschil willen maken. Bovendien zouden ze ook de krachten kunnen bundelen met AI-leiders aan de basis die vastbesloten zijn om tools te creëren die beter zijn afgestemd op de behoeften van sprekers van talen met beperkte middelen. Door deze cultureel gevoelige aanpak te volgen, kan AI worden ontwikkeld en verfijnd op manieren die velen ten goede komen, niet slechts enkelen.