Schermafbeelding van de officiële trailer van de film “Nuremberg”, via het YouTubekanaal van Sony Picture Classics; eerlijk gebruik.

Op 1 maart 2026 trad een Russische wet in werking waarin staat dat het verboden is films te verspreiden en te vertonen die tegen de “traditionele Russische spirituele en morele waarden ingaan”. Volgens deze nieuwe voorschriften heeft het ministerie van Cultuur autoriteit om distributierechten te ontnemen als de film in kwestie lijnrecht tegenover de waarden staan of waarvan “de verwerping gepromoot wordt”. Deze wet geldt ook voor onlinestreamingservices en sociale media.

Volgens enkele Russische media zal deze wet zowel van toepassing zijn op buitenlandse films alsook nationale films. Veel bekende Hollywoodfilms lopen hierdoor het risico dat ze niet meer getoond mogen worden. Het gaat onder andere over werken van regisseurs David Fincher, Quentin Tarantino en Martin Scorsese. Autoriteiten zullen films die “niet-traditionele relaties” en “de ontkenning van familiewaarden” promoten, extra in de gaten houden.

In Rusland werken buitenlandse streamingservices niet meer sinds de Russische invasie in Oekraïne. Lokale streamingservices blijven echter wel populair en er is ook een toename te zien in illegale streamingservices van illegaal materiaal. Russisch president Vladimir Poetin ondertekende in juni 2024 een wet die zonder auteursrecht verkregen materialen makkelijker zal bestraffen.

Streamingservices zullen heel wat films moeten verwijderen. Radio Svoboda haalde aan dat de “traditionele waarden” volgens deze wet bestaan uit patriottisme, burgerzin, diensten voor het vaderland en verantwoordelijkheid voor diens lot, hoge morele idealen, een sterke familie, productieve arbeid en een prioriteit voor het spirituele boven het materiële.

Het is nog niet bekend welke films met deze wet beoogd zijn. Wat wel al vaststaat is dat de film “Nuremberg” (2025) niet getoond zal worden. World Pictures bevestigde dit. De première van de film zou normaal te zien zijn geweest in Rusland op 19 maart 2026, maar zal niet te zien zijn in Rusissche cinema's. Het ministerie van Cultuur heeft de distributierechten niet goedgekeurd. “Andere gevallen gedefinieerd door federale wetten”, dat is het argument dat het ministerie hier gebruikte om de redenering te onderbouwen. Het is een verwijzing naar paragraaf 19, deelparagraaf Z met betrekking tot de publicatie van distributiecertificaten.

Dit historische drama, geregisseerd door James Vanderbilt, vertelt het verhaal van de processen van Duitse Nazileiders na de Tweede Wereldoorlog. De film is gebaseerd op het boek “De Nazi en de psychiater” (“The Nazi and the Psychiatrist“) van auteur Jack El-Hai. In het verfilmde verhaal volgen we psychiater Douglas Kelley die moet zien te achterhalen of Hermann Göring en andere ambtgenoten van Hitler wilsbekwaam genoeg zijn om het Proces van Neurenberg te doorstaan.

De hit van Sundance Film Festival was “Splitsville“, een van de eerste films die naar zeggen niet getoond zou worden in Rusland onder deze nieuwe wet omdat de film “traditionele spirituele en morele waarden in diskrediet brengt”. Regisseur Michael Angelo Covino zorgde dat deze film humoristische weerspiegelingen had over thema's zoals een open relatie hebben na je veertigste, midlifecrisis en seksueel experimenteren. Amper een jaar geleden stelde de website Film.ru dat deze film zonder slag of stoot op de lijst terecht zou komen van verwachte releases in Rusland.

Het Russische publiek heeft de nieuwe film “It Was Just an Accident” van Iraans regisseur Jafar Panahi ook moet missen. Deze film won bij de laatste editie van Cannes Film Festival een Palme d'Or. Onder normale omstandigheden zou de film op Russische schermen te zien zijn geweest in oktober 2025.

“It Was Just an Accident” kreeg geen goedkeuring omwille van enkele redenen. Staatsambtenaren bij het ministerie van Cultuur stelden dat de film “materiaal bevat dat de Russische wetgeving schendt”. Het betrof geweld, extremisme en niet-traditionele seksuele relaties.

In dit verhaal volgen we Vahid, een vroegere politieke gevangene die de kans krijgt om wraak te nemen op zijn mishandelaars. Op een dag brengt een familie hun auto binnen bij een garage waar hij werkt waarna Vahid een van hen duidelijk herkent. Nadat hij zijn wraakplan heeft gesmeed, begint hij te twijfelen of het plan uitvoeren wel echt de juiste keuze is.

“Parents Are Here“, is een documentaire door filmleraar, regisseur en oprichtster van Seans magazine Lyubov Arkus. Deze film werd ook een distributiecertificaat ontnomen door het ministerie van Cultuur in 2025. Het is de eerste en enige documentaire waarvan we weten dat de distributierechten zijn ontnomen.

Arkus zelf beschreef de situatie op sociale media: “Mijn film heeft GEEN distributiecertificaat verkregen. Het is verwijderd van het festivalprogramma waar het eerder was aangekondigd en zelfs in de catalogi te lezen stond. Dat maakt me niet zo boos. De ware horror erachter is dat ik het niet mag laten zien.”

“Parents Are Here” is de prequel van een andere documentaire “Anton's Right Here” (2012), waar het verhaal van een jongeman met autismespectrumstoornis werd verteld. Arkus is de oprichtster van het eerste centrum in Rusland voor mensen met autisme.

De Russische première van “The Threesome“, met onder andere Zoey Deutch, stond begin september 2025 op de planning, maar deze werd ook afgelast. Net zoals bij “Splitsville” is de officiële reden waarom de distributierechten niet goedgekeurd waren niet bekendgemaakt. De film gaat over Connor (Jonah Hauer-King), die zich in de friendzone van Olivia (Zoey Deutch) bevindt. Hij hoopt haar jaloers te maken en besluit daarom een relatie aan te gaan met een gemeenschappelijke kennis Jenny (Jenny Brooks). De liefdesdriehoek tussen de drie eindigt met twee onverwachte zwangerschappen.

Volgens Film.ru waren functionarissen niet even hard van de kaart door het idee van een open relatie dan met de chaotische levensstijl die de personages hadden. Dit kan vallen onder de definitie “niet-traditionele spirituele en morele waarden”.

Enkele andere films werden verbannen alvorens de wet in werking was getreden. Het ministerie van Cultuur ontnam zo distributierechten bij de komedie van Armando Iannuncci's “The Death of Stalin“, alsook voor “Love” door Gaspar Noé, films van het DAU-project van Ilya Khrzhanovsky” omdat dit “propaganda van pornografie” was en “Benedetta” door Paul Verhoeven. “Fairytale” van Alexander Sokurov werd ook verbannen op basis van dezelfde redenering als bij “Nuremberg”. Het ging dus om “andere gevallen gedefinieerd door federale wetten”.