“Nu zal ik jouw ‘es tekenen!” — een zelfportret. Foto van Art of Nejra Turcinovic op Facebook, met toestemming.

Dit artikel van Elma Hasanspahić is eerder verschenen in Balkan Diskurs op 13 februari 2026. Een aangepaste versie is opnieuw gepubliceerd op Global Voices als onderdeel van een wederzijdse inhoudelijke overeenkomst met het Post-Conflict Research Center (PCRC).

Al van jongs af aan heeft de Bosnische Nejra Turčinović een grote liefde voor tekenen. Inmiddels zijn cartoons en illustraties voor haar een vorm van artistieke expressie om met beeld, humor en culturele spot haar boodschap over te brengen op haar belangrijkste publiek: kinderen. Ze heeft meer dan twintig kinderboeken geïllustreerd in zowel binnen- als buitenland en haar unieke stijl is populair, en daarmee zeer herkenbaar, geworden.

Als kind verslond Turčinović alle geïllustreerde boeken die ze maar kon vinden. Haar favorieten waren bepaalde series prentenboeken uitgegeven in de reeks Biblioteka Bambi en Biblioteka Vjeverica, verschenen in voormalig Joegoslavië. Deze verzamelt ze nog steeds.

Omslag van verschillende kinderboeken uit de uitgavereeks “Biblioteka Bambi” van Oslobođenje, Sarajevo (de bovenste rij boeken zijn van O. Župančić, D. Maksimović, A. Stevenson, D. Šćekić), en van de uitgavereeks “Biblioteka Vjerverica” van Mladost, Zagreb (de onderste rij boeken zijn van V. Colin, M. Aymé, H. Lofting, M. Lovrak), uitgegeven in Joegoslavië tussen 1950 en 1990. Collage gemaakt door Global Voices met foto's uit het publieke domein, vrij gebruik.

“Ik vind dat we kinderen zo veel mogelijk illustraties moeten geven, ook handgetekende nieuwe illustraties die een andere kijk geven op sprookjes of verhalen en die ze aanmoedigt zelf te tekenen en succes te hebben,” zegt Turčinović.

Spotprenten en illustraties

De eerste spotprenten verschenen in het Italië van de 16e eeuw en werden al gauw ook populair in Frankrijk en Groot-Brittannië. Vaak werden ze gebruikt in gedrukte media als kranten en tijdschriften, als een middel voor politieke meningen, satire en vermaak. Cartoonisten konden met vervormde portretten en grappige scènes commentaar leveren op politieke leiders, de autoriteiten en sociale conventies. Toentertijd liepen cartoonisten een groot risico om vervolgd te worden vanwege hun controversiële tekeningen.

Illustreren is een nog oudere kunstvorm, die gebruikt werd om visuele verhalen te vertellen in boeken, artikelen, advertenties en andere media. Het speelt een essentiële rol bij het verrijken van teksten, en helpt om de karakters, gebeurtenissen en de setting (het waar en wanneer) van het verhaal beter begrijpen.

In kinderboeken vormen de illustraties vaak het belangrijkste middel waarmee het verhaal aan de jonge lezers wordt overgebracht. Afbeeldingen in andere media, waaronder stripboeken, grafische romans en advertenties, helpen om een emotionele band te creëren met het publiek en complexe informatie over te dragen, en verrijken in algemene zin de visuele ervaring.

Grappige illustraties met een boodschap

Turčinović heeft een universitaire graad in werktuigbouwkunde en werkt als leraar op een middelbare school en in het hoger beroepsonderwijs, maar jaagt daarnaast gepassioneerd haar hobby's na. Ze verzamelt illustraties maar tekent ze nog liever zelf, in schetsboeken, op papier en karton.

Naast het illustreren van prentenboeken maakt ze ook kleine geïllustreerde wenskaarten, die ze beschrijft als “grappige illustraties maar met een subtiele verwijzing naar een bepaalde boodschap”. Ze maakt ook in opdracht illustraties in haar eigen ‘cartooneske’ stijl.

“Whose star is that” — een zin uit een beroemd lied van Zdravko Čolić, met een spottekening van hem. Foto van Art of Nejra Turcinovic op Facebook, gebruikt met toestemming.

“Ik raad mensen zeker aan om niet op slechts één ding te gericht te zijn”, legt Turčinović uit. “Leven in dit land is geen sprookje en je moet je een weg banen door verschillende mijnenvelden heen. Maar je moet zeker je droom niet opgeven en vooral proberen niet verveeld te raken, want ik ben ervan overtuigd dat als dat het geval is, dan wordt alles verder zinloos”.

Toen ze op school zat, was haar ambitie met tekenen nog niet zo serieus als het nu is. Maar na een ontmoeting met de bekende kunstenaars Sabina en Zdravko Cvjetković zag ze de intrinsieke kracht van illustraties, en hoe je ze ‘kon gebruiken voor geweldige dingen’. Door deze ervaring werd haar sluimerende passie voor tekenen weer aangewakkerd: “Ik keerde moeiteloos terug naar mijn oude liefde”.

Nu tekent ze letterlijk elke dag. “Als leraar is het voor mij een manier op stoom af te blazen”, legt Turčinović uit. “Het is een manier om te ontsnappen aan de realiteit en een vorm van meditatie en therapie. Het is mijn eigen wereld waar ik alleen kan zijn en me gelouterd en hemels kan voelen: waar ik ideeën krijg en antwoorden vindt op persoonlijke vragen en dilemma's”.

Spotprenten van zelfportretten van Nejra Turčinović. In de onderste rij staat: “I’ve dropped half a mark” and “Deadlines, deadlines, deadlines.” Foto van Art of Nejra Turcinovic op Facebook, gebruikt met toestemming.

“Dit is mijn droom, en mijn stijl is zelfs inmiddels al een beetje bekend,” zegt Turčinović. “Ik kan bevestigen, dat is de wens en het doel van elke illustrator en cartoonist: om (h)erkend te worden voor wat ze maken”.