Afghaanse meisjes die een universitair examen afleggen. Screenshot uit de video ‘Afghan girls take university exams two weeks after classroom attack’ van het AFP News Agency YouTube-kanaal. Vrij gebruik.

Dit artikel is in 2025 geschreven door Fareshtah. Het wordt met haar toestemming gepubliceerd in het kader van een speciale reportageserie waarin de verhalen worden verteld van jonge vrouwen en meisjes uit Afghanistan na de machtsovername door de Taliban in augustus 2021.

Ik ben goed bekend met de term ‘oorlog tussen de Taliban en de regering’, omdat ik al sinds mijn kindertijd getuige ben geweest van de afwegingen en conflicten tussen beide partijen. Ons lot is altijd afhankelijk geweest van hun daden en beslissingen.

Ik ben geboren in het laatste jaar van het eerste Taliban-regime (1996–2001) in de centrale provincie Ghor in Afghanistan. Gelukkig kreeg ik na de val van het eerste regime toegang tot onderwijs. Ik herinner me nog steeds de opwinding van mijn eerste schooldag, toen ik een zwart uniform en een witte sjaal droeg. Het was een bijzonder gevoel!

Ik was nog niet aan de universiteit toen we in februari 2020 het nieuws hoorden over de vredesbesprekingen tussen de VS en de Taliban, en we hadden gehoopt op vrede en een betere toekomst.

Uiteindelijk, nadat ik geslaagd was voor het toelatingsexamen, ging ik naar de universiteit. De jaren 2020 en 2021 behoorden tot de meest succesvolle jaren van mijn leven, omdat ik mijn weg had gevonden en op het punt stond al mijn doelen te bereiken.

Ik studeerde sharia en islamitische wetenschappen en wilde een succesvol advocaat worden, dus schreef ik me in voor het tweejarige programma juridische vaardigheden via de Asia Foundation en het ministerie van Hoger Onderwijs.

Tegelijkertijd werd de oorlog tussen de Taliban en de regeringstroepen steeds heviger. De veiligheidssituatie verslechterde en vanwege de extreme hittegolven werden de colleges aan de universiteit en de lessen juridische vaardigheden zowel fysiek als online gegeven.

Ik zag het nieuws over de ene na de andere provincie die viel, maar ik dacht nog steeds aan mijn doelen en bleef ze nastreven. Op 13 augustus 2021 had de oorlog de poorten van onze thuisstad Herat bereikt. De volgende dag probeerde ik in mijn kamer verbinding te maken met mijn online les toen mijn broer de deur opendeed en zei: “Leg het neer, het is voorbij.”

Het einde van dromen

Met de val van Herat was er geen examen, geen presentatie en geen nieuws over de cursus of de voortzetting ervan. Al mijn hoop verdween plotseling voor mijn ogen, alsof ik in een heel zoete droom had gezeten en iemand me met een harde klap had wakker gemaakt.

Zo’n harde klap dat ik mijn spraakvermogen en mijn tranen verloor. Ik voelde alsof mijn ziel van mijn lichaam was gescheiden en er alleen nog een levenloos lichaam over was.

Mijn hart brandde van het verlangen om door te gaan met de universiteit en de cursus juridische vaardigheden, maar in volledige wanhoop kon ik niets anders doen dan huilen.

Na een paar maanden gingen de particuliere universiteiten weer open, maar er was geen nieuws over de opening van de openbare universiteiten. Zes maanden later gingen de openbare universiteiten eindelijk weer open. Ik heb de laatste drie semesters intensief gestudeerd en mijn scriptie afgerond. Ik zou mijn scriptie op zaterdag (24 december) verdedigen en op maandag (26 december) de diploma-uitreiking van mijn lichting bijwonen.

Op dinsdag 20 december 2022 werd echter een decreet uitgevaardigd dat meisjes verbood om naar de universiteit te gaan.

Ik nam contact op met mijn professor, en hij zei: „Kom op, verdedig je scriptie, want je bent afgestudeerd.”

Zaterdagochtend vertrok ik naar de universiteit, blij dat ik de kans had gekregen om mijn scriptie te verdedigen, maar ook verdrietig omdat zoveel andere meisjes waren afgehaakt.

Toen ik bij de poort van de universiteit aankwam, blokkeerde een Taliban-lid de doorgang en weigerde me uit de riksja te laten stappen, waarmee ik erheen was gekomen.

Uiteindelijk stapte ik uit en haastte me naar de poort van de universiteit, maar hij stond met zijn geweer voor me.

Ik negeerde hem en liep naar de poort. Hij greep de riem van mijn laptoptas vast, trok eraan en zei op woeste toon: “Begrijp je niet wat ik bedoel?! Of moet ik je hersens eruit schieten?!”

Hij vuurde een schot in de lucht af, en een vreemd en onaangenaam gerinkel vulde mijn oren.

Een omstander kwam naar me toe en zei: “Zuster, ga alsjeblieft weg.” Het was een van de universiteitsbewakers die ik kende. Ik vertrok en ging naar de uitgeverij Shame Danesh. Zodra ik binnenkwam, barstte mijn woede los en stroomden de tranen over mijn wangen. De tranen in mijn ogen waren als een zee geworden die niet kon opdrogen.

Het kon me niet meer schelen of mensen me zagen huilen toen ik die plek verliet. Ik liep huilend naar huis toen ik mijn mobiele telefoon hoorde rinkelen.

Het was mijn vader, en hij vroeg: “Ben je klaar met je verdediging, en hoe ging het?” Huilend en in één adem vertelde ik hem het verhaal. Hij troostte me, vertelde me over de ontberingen en martelingen die hij had doorstaan, en adviseerde me geduldig te zijn en door te zetten.

Van de ene reeks doelen naar de andere

Ik kwam thuis, sliep een beetje en ging toen op zoek naar online cursussen en opleidingsmogelijkheden, maar omdat ik niets geschikts kon vinden, ben ik boeken gaan lezen.

Ik nam twee keer per week deel aan een leesclub voor vrouwen. We lazen verschillende boeken, maar deze keer had ik echt behoefte aan een motiverend en psychologisch boek.

Ik bezocht de groep en zag de titel van het boek: ‘Wuthering Heights’. Het lezen ervan gaf me de motivatie om opnieuw te beginnen en hielp me mezelf te vernieuwen. Bijna een jaar nadat ik mijn bachelordiploma had behaald, slaagde ik erin mijn scriptie online te verdedigen.

Maar ik had geen enthousiasme meer, omdat mijn doelen volledig waren afgeweken van hun oorspronkelijke koers. Ik moest nieuwe doelen stellen. Ik begon te studeren, onderzoek te doen en deel te nemen aan onlineprogramma's.

Ik begon online met mijn computer- en Engelse cursussen, maar na een paar maanden werden ze weer geannuleerd vanwege beperkingen van de Taliban, en sindsdien is er niets meer van vernomen.

Er werd een besluit uitgevaardigd waardoor meisjes onderwijs mochten volgen, en ik had me ook ingeschreven voor een fysieke cursus, maar al snel kwamen ze op hun belofte terug en werd het weer verboden.

De afgelopen drie jaar heb ik deelgenomen aan diverse onlineprogramma’s, trainingen en conferenties, omdat mijn droombaan op dit moment niet voor mij weggelegd is.

Ik realiseerde me dat de oorzaak van al deze problemen een gebrek aan bewustzijn is. Ik geef al bijna twee jaar les op online scholen voor meisjes die van onderwijs zijn verstoken, en ik ben ook begonnen met het geven van cursussen over de islamitische cultuur aan de universiteit.

Ik wil op mijn eigen manier onwetendheid en onrecht bestrijden. Of dat nu is door mijn bescheiden kennis over te dragen door een regel uit een boek voor te lezen, door te schrijven, of zelfs door een wortel aan hoop te binden en de verdorde knoppen ervan te laten groeien in mijn hart en dat van mijn medemensen.

Ik hoop op een betere morgen en een stralende toekomst voor mijn land. Onze generatie, die onder dit onrecht en deze onwetendheid heeft geleden, zal nooit een kind voortbrengen dat zich zal overgeven aan de onderdrukker en de onwetenden. Zij zullen niet toestaan dat de geschiedenis zich met zo'n bittere ervaring voor de derde keer herhaalt.