Een caloriearme maaltijd die op Xiaohongshu is gedeeld in de ED-netwerken. Bewerkte schermafbeelding. Vrij gebruik.

Op Chinese sociale mediaplatforms worden eetstoornissen niet langer alleen als gezondheidsproblemen besproken — ze worden steeds vaker gepresenteerd als een gedisciplineerde levensstijl, een esthetisch doel en zelfs als een bron van verbondenheid.

Ik kwam deze gemeenschappen bijna per ongeluk tegen. Omdat ik ben opgegroeid in een omgeving waar lichaamsgewicht voortdurend werd gecontroleerd en besproken, was ik al bekend met de druk rondom slankheid. De afgelopen jaren heeft het publieke debat in China de bezorgdheid over gewicht en fitheid verder versterkt. Als frequente gebruiker van Xiaohongshu (een Chinees socialemediaplatform vergelijkbaar met TikTok), waar gesprekken over lichaamsbeeld zeer zichtbaar zijn, werd ik nieuwsgierig naar hoe ver deze discussies reikten.

Op een dag zocht ik op de term “ES”, wat staat voor eetstoornis. Wat tevoorschijn kwam was geen gezondheidsinformatie, maar een toegangspoort tot een verborgen ecosysteem — een ecosysteem dat ziekte herdefinieerde als een ideaal. Een zoekopdracht op gecodeerde trefwoorden, zoals “ES-vrouw” (ED 女) of “CT” (Cui Tu of opgewekt braken), leidt gebruikers naar semi-verborgen netwerken waar extreme slankheid genormaliseerd en zelfs gevierd wordt. In dit hoekje van het internet delen leden hun dagelijkse routines, houden ze hun calorie-inname bij en wisselen ze strategieën uit om honger te onderdrukken, vaak gepresenteerd als zelfverbetering.

Volgens een trendonderzoek op basis van nationale gegevens is het aantal Chinese tieners met eetstoornissen de afgelopen drie decennia bijna verdubbeld. Uit recenter onderzoek blijkt dat meer dan 21 procent van de Chinese tieners tekenen van eetstoornissen vertoonde, en dat meer dan 11 procent symptomen had die klinisch significant zijn. Het onderzoek toont ook aan dat meisjes in de leeftijd van 15 tot 19 jaar uit gezinnen met een lager inkomen en uit arme regio’s het grootste risico lopen. Onderzoekers stellen vast dat de wisselwerking tussen puberale ontwikkeling, toegenomen blootstelling aan sociale media en verhoogde zorgen over het lichaamsbeeld heeft bijgedragen aan de stijgende trend.

Een veel gedeelde post beschrijft het wekelijkse eetpatroon van een gebruiker die zichzelf omschrijft als “160 cm/33 kg”, met maaltijden zoals één ei, kleine porties rijst of caloriearme vervangingsproducten. Een andere post, getiteld “160/29 kg dagelijkse inname”, documenteert een dagelijkse inname die neerkomt op weinig meer dan een komkommer en een minimum aan calorieën, niet gepresenteerd als alarmerend, maar als een streefbeeld.

Een kenmerkend aspect van deze communities is het ritueel van de dagelijkse ‘check-ins’. Gebruikers houden hun gewicht, calorie-inname en hun gevoel van succes of mislukking bij het volhouden van strenge eetgewoonten bij. Typische berichten lezen als persoonlijke dagboekaantekeningen: ‘Dag 12: 500 kcal, geen koolhydraten, ben sterk gebleven’, of ‘Vandaag mislukt, te veel gegeten, morgen begin ik opnieuw.’ Deze updates zijn geen op zichzelf staande uitingen, maar maken deel uit van een collectief ritme, waarbij herhaling de toewijding versterkt.

De commentaarsecties fungeren als ruimtes voor wederzijdse versterking. Gebruikers moedigen elkaar aan om door te zetten, met reacties als:

宝宝好美，感觉再瘦20斤会更漂亮

Schat, je bent zo mooi, en je zou er nog mooier uitzien als je nog 9 kilo zou afvallen.

瘦成这样了腰还这么粗

Ze is al zo mager, maar haar taille is nog steeds zo dik.

In deze reacties wordt extreme beperking geprezen als bewijs van wilskracht. In plaats van als schadelijk te worden afgeschilderd, worden deze praktijken verheerlijkt — gepresenteerd als onderdeel van een aantrekkelijke levensstijl die wordt geassocieerd met discipline, schoonheid en zelfbeheersing. In deze context wordt lijden niet alleen genormaliseerd, maar ook als iets positiefs geïnterpreteerd.

Om inhoudsmoderatie en censuur te omzeilen, maken deelnemers gebruik van een voortdurend evoluerende gecodeerde taal. Gebruikers kunnen bijvoorbeeld verwijzen naar braken met emoji's zoals 🐰 (tù, wat zowel konijn als braken betekent) of afkortingen gebruiken zoals “ct” en “jc” (jieshi, wat voedingsbeperking betekent), waardoor een gedeeld vocabulaire ontstaat dat voor buitenstaanders moeilijk te interpreteren is. Na verloop van tijd vormen deze evoluerende codes subculturele systemen die voornamelijk voor insiders begrijpelijk blijven.

Visuele cultuur speelt een centrale rol in het in stand houden van deze gemeenschappen. Afbeeldingen van extreem magere lichamen — zichtbare sleutelbeenderen, fragiele armen, uitstekende ribben, smalle tailles — worden verspreid als inspirerende referenties. Trends zoals de “A4-taille-uitdaging”, die in 2016 opkwam en een ideale taille promootte die niet breder was dan een vel A4-papier, weerspiegelen een langere geschiedenis van slankheid als schoonheidsnorm. In zorgvuldig samengestelde posts wordt ook het eten zelf geësthetiseerd: een kleine, netjes opgemaakte portie wordt een symbool van terughoudendheid, waardoor schaarste wordt omgezet in visuele aantrekkelijkheid.

Een bericht op Xiaohongshu met de tag ‘es’ toont een extreem mager lichaam, vergezeld van een waarschuwing van het platform waarin staat: ‘Deze inhoud bevat risicovol gedrag; gelieve dit niet na te doen.’ Bronafbeelding: Xiaohongshu, door de auteur anoniem gemaakt.

Tegelijkertijd verwoorden veel deelnemers expliciet de psychologische greep die deze praktijken op hen hebben. In een bericht schrijft een gebruiker dat ze weet dat haar gewicht een gevaarlijk niveau heeft bereikt, maar zich toch niet in staat voelt om ermee te stoppen: ze beschrijft hoe ze elke ochtend op de weegschaal gaat staan en zelfs de kleinste stijging niet kan accepteren, hoewel ze rationeel begrijpt dat de cijfers „niets betekenen“. Ze concludeert dat gewicht het enige is dat ze denkt te kunnen beheersen. Dergelijke reflecties onthullen een spanning tussen bewustzijn en dwang, waarbij individuen de schade erkennen maar toch verstrikt blijven in systemen die dit belonen.

Bijzonder zorgwekkend is de aanwezigheid van jongere gebruikers in de ED-netwerken, waar ze hun strategieën deelden om toezicht van school en ouders op hun voedselinname en gewichtsverlies te verbergen, zoals het opwekken van braken na gezinsmaaltijden. In deze uitwisselingen worden schadelijke gedragingen collectief gevierd en in stand gehouden.

Dergelijke trends hebben ook de aandacht getrokken van Chinese online media. Een artikel gepubliceerd op het WeChat-account Her Magazine beschrijft hoe eetstoornissen – waaronder anorexia en boulimia – een “ES-subcultuur” vormen onder jonge vrouwen online in China:

这些女孩仿佛将减肥当成了运动员挑战极限记录一般，每天都在跟体重秤上的数字较劲，多一斤焦虑不安，少一斤成就感满满。[…] 为追求“网红身材”，ED这种心理疾病便成为了女孩们的“救命良药”，无数女孩开始追求ED，并成为ED妹。

与许多心理疾病一样，ED一旦患上，便会深深陷入其中且难以自拔。同时，它还自带“圈层文化”。[…] 这个所谓的圈子，其实是一座囚笼。这类圈子往往会切断人与真实世界的联系，只与“同类”抱团取暖。因此，在她们看来，脱离圈子，便意味着失去身份认同，失去那点仅存的“被理解”的感觉。

Deze meisjes lijken gewichtsverlies te benaderen alsof ze atleten zijn die wereldrecords willen breken; ze zijn elke dag in gevecht met de cijfers op de weegschaal – een extra kilo zorgt voor angst, terwijl een kilo minder hen een gevoel van voldoening geeft. […] In het streven naar het ‘lichaam van een social media-beroemdheid’ zijn eetstoornissen een ‘levensreddend middel’ geworden voor deze meisjes, waardoor talloze jonge vrouwen eetstoornissen omarmen en deel gaan uitmaken van de ‘ES-gemeenschap’.

Net als bij veel psychische aandoeningen raakt iemand die eenmaal een eetstoornis heeft ontwikkeld er diep in verstrikt en vindt het moeilijk om zich ervan te bevrijden. Tegelijkertijd gaat dit gepaard met een eigen ‘subcultuurkring’. […] Deze sociale ‘kring’ is in werkelijkheid een gevangenis. Dergelijke kringen verbreken vaak iemands verbinding met de echte wereld, waardoor individuen alleen nog troost zoeken bij ‘gelijkgestemde’ leeftijdsgenoten, en het verlaten van de kring betekent het verlies van hun identiteitsgevoel en dat laatste sprankje gevoel ‘begrepen’ te worden.

Hoewel Chinese platforms bepaalde soorten inhoud actief modereren, blijft materiaal over eetstoornissen circuleren via gecodeerde en door de community aangestuurde kanalen. Dit legt de beperkingen bloot van op trefwoorden gebaseerde moderatiesystemen, met name wanneer gebruikers hun taalgebruik en praktijken snel aanpassen om moderatie te omzeilen.

Een soortgelijke dynamiek is wereldwijd waarneembaar. Op platforms zoals Instagram en TikTok gebruiken gebruikers ook gecodeerde hashtags en visuele signalen om schadelijke inhoud te delen en tegelijkertijd detectie te vermijden. TikTok werd een broeinest van ES-promotie via de subcommunity “SkinnyTok”, die het idee van slankheid ten koste van alles idealiseerde, totdat de hashtag en prominente SkinnyTok-influencers in juni 2025 werden verbannen, hoewel de ongezonde inhoud blijft bestaan.

Het Chinese voorbeeld laat zien hoe dergelijke gemeenschappen zich ontwikkelen binnen een strenger gereguleerde digitale omgeving, waarbij zowel beperkingen als aanpassingsvermogen tot uiting komen.

Mijn eerste zoektocht werd ingegeven door nieuwsgierigheid, maar wat ik ontdekte was een systeem dat stilletjes de manier waarop jonge gebruikers zelfbeheersing, schoonheid en schade begrijpen, hervormt. Zolang slankheid een krachtig cultureel ideaal blijft, zullen dergelijke gecodeerde netwerken waarschijnlijk blijven bestaan.

Om dit probleem aan te pakken is meer nodig dan het verwijderen van inhoud. Het vereist een dieper inzicht in hoe digitale gemeenschappen normen rond het lichaam, discipline en erbij horen vormgeven, evenals positieve maatregelen om tieners die meer autonomie willen en controle over hun leven willen nemen, te versterken door hen meer kansen te bieden op school, binnen hun gezin en in de samenleving.