“Schaamte moet van kant wisselen”: Gisèle Pelicots uitermate hoopvolle boodschap en moed verovert de wereld

Gisèle Pelicot, wier ex-man haar ontelbaar keer verkrachtte terwijl ze bewusteloos was of liet verkrachten door minstig vijftig mannen.

Schermopname van het interview met Gisèle Pelicot in de TV-serie La Grande Librairie op YouTube.

De Franse Gisèle Pelicot werd een internationaal symbool van moed nadat ze onbevreesd en vrijuit sprak over haar ex-echtgenoot die haar tijdens hun vijftigjarige huwelijk ontelbaar keer verkrachtte terwijl ze bewusteloos was. De criminele rechtzaak tegen haar ex stond in de publieke belangstelling en na het vonnis publiceerde ze op 17 februari 2026 haar biografie: “A Hymn to Life: Shame has to Change Sides” (Ode aan het leven: Schaamte moet van kant wisselen). Door de boekvertalingen en verschillende interviews op internationale media werd ze een icoon van vrouwelijke veerkracht tegen de verschrikkelijkste vormen van seksueel geweld.

De zaak-Pelicot begon in 2020. In Frankrijk staat deze zaak ook bekend als de verkrachtingszaak-Mazan, genoemd naar het dorp in Zuid-Oost-Frankrijk waar de familie Pelicot woonde. Daar werd in 2020 Gisèle Pelicots echtgenoot Dominique opgeroepen naar het lokale politiekantoor, omdat hij ervan beschuldigd werd ongepaste foto's te nemen van vrouwen in het openbaar zonder hun toestemming. Dan ontdekten rechercheurs het volgende: van 2011 tot 2020 verdoofde Dominique zijn vrouw, zodat hij en minstens vijftig andere wildvreemde mannen – tussen 21 en 68 jaar oud – haar konden verkrachten en alles filmen.

Het is mogelijk om zulke zaken achter gesloten deuren te laten plaatsvinden om de anonimiteit van het slachtoffer te waarborgen. Maar tegen verwachtingen in koos Gisèle Pelicot ervoor om niet anoniem deel te nemen, zodat ze de Franse maatschappij kon waarschuwen over de huidige realiteit van seksueel geweld en de gevolgen van toxische masculiniteit aan de dag kon leggen.

Ze legde deze beslissing uit in haar interview met Radio France:

J'ai traversé la honte au moment de la révélation des faits, c'est-à-dire le 2 novembre 2020, quand je me suis rendue compte de toute l'horreur qu'on m'avait fait subir. J'ai mis du temps […] il m'a fallu quatre ans. Je me suis dit qu'il fallait penser à toutes les victimes de viols qui n'osent pas s'opposer au huis clos parce qu'elles ont cette honte, qui pour nous est une double peine, une souffrance que nous nous infligeons. Je n'imaginais pas que ma parole trouverait un écho aussi large, y compris au-delà de nos frontières.

Ik was beschaamd toen de feiten gepubliceerd werden op 2 november 2020, wanneer ik me voor het eerst bewust werd van de horror die ik had meegemaakt. Ik had tijd nodig. Vier jaren verstreken. Ik zei tegen mezelf dat ik aan alle slachtoffers van verkrachting moest denken, die uit schaamte kiezen voor een zaak achter gesloten deuren. Dat is een tweesnijdend zwaard voor ons en we lijden hoe dan ook door de keuze. Ik had nooit gedacht dat mijn woorden zich zo ver zouden verspreiden, zelfs over grenzen heen.

In Frankrijk wordt er elke tweeënhalve minuut een vrouw verkracht, of is slachtoffer van een poging tot verkrachting, wat waarschijnlijk een onderschatting is. Vele slachtoffers melden niet wat er gebeurd is, aangezien het meestal over personen gaat die dichtbij hen staan.

In oktober 2025 keurden het Franse parlement en senaat een wijziging in de wet goed die de definitie van verkrachting aanpast. Het concept van gebrek aan toestemming van het slachtoffer van seksueel geweld werd toegevoegd aan Artikel 222-22 van het Franse strafwetboek:

Constitue une agression sexuelle tout acte sexuel non consenti commis sur la personne d’autrui ou sur la personne de l’auteur […].

Elke seksuele handeling met betrekking tot een ander persoon zonder diens toestemming is seksueel geweld […].

De verkrachtingszaak-Mazan bracht een schokgolf teweeg in de Franse maatschappij en kwam officieel ten einde in december 2024 met de veroordeling van alle beschuldigden. Het had een permanente invloed op de wijziging van de definitie van verkrachting in het strafwetboek van 2025.

Op 14 juli 2025 behaalde Gisèle Pelicot de hoogste Franse nationale onderscheiding; ze werd benoemd tot ridder in het Legioen van Eer.

Een wereldberoemd symbool en nu literair icoon

Door haar beslissing om vrijuit te spreken over de horror die ze meemaakte, opende Gisèle Pelicot een wereldwijd debat in 2020. Ze werd erkend als icoon in de strijd tegen vrouwelijk geweld en de straffeloosheid van mannelijke daders, ook in progressieve maatschappijen die gendergelijkheid beschermen in hun grondwet. Bovendien werd de zaak geregeld het onderwerp van sociale en politieke gesprekken.

Op 17 februari 2026, na het vonnis en einde van de rechtzaak, publiceerde Gisèle haar biografie met coauteur en journaliste Judith Perrignon. Ze presenteerde vooraf haar biografie op de bekende literaire tv-show La Grande Librairie die op 11 februari 2026 live uitgezonden werd en meer dan een half miljoen kijkers aantrok. In dit interview van bijna 50 minuten beklemtoonde ze haar kernboodschap: schaamte moet van kant wisselen, dus niet het slachtoffer moet zich schamen om de misdaad te melden, maar de dader(s):

Schermopname van de tv-show La Grande Librairie op hun YouTubekanaal, met links Gisèle Pelicot en rechts Judith Perrignon.

Schermopname van de tv-show La Grande Librairie op het La Grande Librairie YouTubekanaal, met links Gisèle Pelicot en rechts Judith Perrignon.

Ze vertelt hoe ze meerdere keren naar de dokter ging, maar – ondanks haar vermoedens – toonden die consultaties niet aan dat ze leed onder de effecten van drugs. Ze onderlijnt dat ze weigert “een gebroken slachtoffer” te zijn, dat de steun van duizenden vrouwen haar geholpen heeft en dat ze haar leven heropbouwt op 73-jarige leeftijd. Ook de Franse feministische geschiedkundige Michelle Perrot zei op dezelfde tv-show: “Gisèle Pelicot is een inspiratie.”

Dat was haar eerste interview sinds het begin van de rechtzaak, maar sindsdien werd ze al geïnterviewd door journalisten en magazines over de hele wereld: van El País tot the New York Times en van de BBC tot Vogue Magazine en Der Spiegel. Haar boek zal in 22 talen gepubliceerd worden, wat nogmaals haar internationaal gerenommeerde reputatie bevestigt. Ze verschijnt reeds in verschillende tentoonstellingen en kunstwerken, zoals deze muurschildering van de artiest Maca:

Start een discussie

Auteurs graag inloggen »

Regels

  • Alle reacties worden beoordeeld door een moderator. Verzend je reactie maar één keer, anders kan deze als spam worden gemarkeerd.
  • Wees respectvol tegen elkaar. Reacties met hatelijke opmerkingen, obsceniteiten en persoonlijke aanvallen worden niet goedgekeurd.