Monument van een ambachtelijke mijnwerker (degenen die met hun handen of basiswerktuigen het cobalt delven) bij de Mwangeji-rotonde in Kolwezi, provincie Lualaba , DRC. Foto: Simplice Bambe. Gebruikt met toestemming.

Kolwezi, een mijnstad in de provincie Lualaba in het zuidoosten van de Democratische Republiek Congo, bezit 70 procent van de mondiale kobaltreserves. De stad staat bekend als de “Mondiale Kobaltstad”, waar de spanningen oplopen door het conflict tussen ambachtelijke mijnwerkers, de “creuseurs” (delvers), en de industriële mijnbouwbedrijven.

Tegenwoordig is deze grondstof cruciaal vanwege de vele toepassingen en speciale kenmerken, waaronder energierendement, hittebestendigheid, duurzaamheid en magnetische eigenschappen. Kobalt is zeer gewild bij de productie van elektrische auto's, evenals in de luchtvaart- en medische industrie. In de DRC is de sector van vitaal belang, met momenteel werk voor ruim drie miljoen mensen, en ze vertegenwoordigt meer dan 90 procent van de economische bedrijvigheid in het land.

Op 19 december 2025 ondertekende Louis Watum, minister van Mijnbouw, een decreet voor het veiligstellen van mijnbouwbedrijven en het reguleren van de ambachtelijke kobalt- en koperindustrie in Kolwezi. Dit besluit, waarbij de ambachtelijke mijnwerkers op non-actief moesten worden gesteld, heeft op grote schaal tot onvrede geleid, met als gevolg plundering, vandalisme en de nodige slachtoffers.

Paragrafen 1 en 2 van Artikel 109 van de DRC-mijnbouwwet erkennen ambachtelijke mijnwerkers als een integraal onderdeel van de entiteiten, die betrokken zijn bij de mijnbouwactiviteiten. Volgens cijfers, afkomstig van Louis Watum, en gepresenteerd op 25 november 2025 tijdens het Makutano Forum in Kinshasa, betreft het 3 miljoen ambachtelijke mijnwerkers, maar is er een tekort aan officieel aangewezen ambachtelijke mijnbouwlocaties. De mijnbouwindustrie is slecht georganiseerd, deels omdat de autoriteiten in de DRC bijna alle mijngroeven in Katanga, in het zuidoosten van het land, aan buitenlandse investeerders hebben verkocht.

Ambachtelijke mijnwerkers worden vaak ten faveure van industriële mijnbouwbedrijven met geweld verwijderd. Bij sommige mijnbouwbedrijven zijn de arbeidsomstandigheden niet altijd optimaal.

De ambachtelijke mijnwerkers vechten om te overleven

Het tekort aan officiële ambachtelijke mijnbouwlocaties (Zone d’Exploitation Artisanale of ZEA) noodzaakt ambachtelijke mijnwerkers uit de provincie Luallaba, die hun gezinnen moeten onderhouden, de mijnlocaties zonder toestemming te betreden. Dit heeft enorme schadelijke gevolgen, met vaak fatale conflicten als afloop. De formele mijnwerkers bij de industriële mijnbouwbedrijven melden regelmatig dodelijke en gewonde slachtoffers van collega's en mensen die de mijnbouwproducten naar de fabrieken moeten vervoeren. Machine-operator Junior Biane vertelt Global Voices:

Nous sommes toujours attaqués dans les mines par les creuseurs artisanaux de Musonoie. Hier par exemple, nous avons été tabassés par les creuseurs et un collègue est touché à l'œil gauche.

In de mijnen worden we regelmatig door de ambachtelijke mijnwerkers uit Musonoie belaagd. Gisteren hebben ze ons bijvoorbeeld in elkaar geslagen en raakten ze een collega in het linker oog.

De mijnbouwbedrijven beschuldigen de DRC-regering ervan dat ze geen verantwoordelijkheid willen nemen, als het gaat om hun investeringen tegen illegale mijnactiviteiten te beschermen.

Industriële mijnbouwbedrijven eisen bescherming door de overheid

Kamoto Copper Company (KCC), eigendom van de Anglo-Zwitserse multinational Glencore, meldt gevallen van ambachtelijke mijnwerkers die door een tekort aan mijnbouwlocaties hun onvrede uiten. Momenteel worden de T17, KOV en Mashamba-mijnen in de provincie Lualaba, waar door dit gigantische bedrijf koper wordt gewonnen, vaak geconfronteerd met overvallen op transporten en aanvallen op de arbeiders. Het Chinese bedrijf COMMUS heeft dit ook ondervonden.

Op 3 december 2025 hielden KCC-arbeiders een mars naar het provinciehuis in Lualaba, om overtredingen en geweldpleging aan de kaak te stellen.

Hoewel de mijnbouwindustrie de pijler vormt onder de economische bedrijvigheid in de DRC, biedt de overheid nog steeds geen definitieve oplossing voor het probleem. De mijnbouwindustrie levert de belangrijkste bijdrage aan het GDP (Bruto Binnenlands Product), en is ook de voornaamste bron aan staatsinkomsten, goed voor meer dan 30 procent van de nationale begroting. De overheid moet daarom aandacht besteden aan de problemen van de  mijnbouwbedrijven.

Ondanks de rijkdom aan minerale grondstoffen, treft de armoede ruim de helft van de bevolking in de DRC. Volgens een rapport van de Wereldbank van oktober 2025, leeft 85,3 procent van de bevolking in de DRC in extreme armoede. Het werkloosheidspercentage wordt geschat op 84 procent, terwijl het gemiddelde jaarlijkse inkomen per hoofd van de bevolking USD 1.600 (EUR 1.386) bedraagt, of USD 134 (EUR 116) per maand.

Het huidige overheidsbeleid biedt voor de mijnwerkers en de industriële mijnbouwbedrijven geen duurzame oplossingen.