Eind 2022 staken Thapyay en haar familie de grens over naar Mae Sot, op zoek naar veiligheid. Foto van Exile Hub, contentpartner van Global Voices. Gebruikt met toestemming.

Aan de grens tussen Thailand en Myanmar worden stilletjes veel levens weer opgebouwd.

Sinds de militaire junta in februari 2021 een staatsgreep pleegde tegen de regering van Myanmar, zijn naar schatting 3,7 miljoen mensen mensen binnen het land ontheemd geraakt, zo blijkt uit gegevens van het VN-Vluchtelingenagentschap (VNVA). Achter elk verhaal over ontheemding schuilt echter een persoon die leert om opnieuw te beginnen, vaak met onzekerheid, beperkte kansen en de last van alles wat achtergelaten is. Dit is het verhaal van Thapyay, een van de vele Myanmarese vrouwen die in ballingschap leven en die met moed en vastberadenheid vooruit blijft gaan.

Vóór de staatsgreep was ze universitair docent en universitair hoofddocent in Centraal-Myanmar, waar ze zich meer dan twintig jaar lang aan het onderwijs heeft gewijd. Haar collegezaal was een plek waar jongeren leerden, vragen stelden en hun toekomst vormgaven.

Maar toen de militaire staatsgreep in Myanmar plaatsvond, sloot Thapyay zich aan bij de Burgerlijke Ongehoorzaamheidsbeweging (BOB), een groep jongeren die zich via burgerlijke ongehoorzaamheid en verzet verweert tegen het junta-regime. Net als voor veel andere BOB-deelnemers lieten de gevolgen niet lang op zich wachten. Het was niet langer veilig om in het land te blijven. Eind 2022 staken Thapyay en haar familie de grens over naar Mae Sot in Thailand, op zoek naar veiligheid.

Voor iemand die tientallen jaren in de academische wereld had doorgebracht, was de overgang pijnlijk. Maar in plaats van te proberen haar verleden te herscheppen, ging ze op zoek naar nieuwe mogelijkheden voor de toekomst.

Thapyay sloot zich aan bij het Zin Yaw Women Rising-programma, dat wordt ondersteund door Exile Hub en partners. Het programma bood loopbaanbegeleiding, training in digitale vaardigheden en ondersteuning door lotgenoten, waarbij de cursussen via een online leerplatform werden aangeboden.

Voor Thapyay was de ervaring transformatief. Ze legt uit: “Het nuttigste was niet alleen de technische vaardigheden. Het was dat ik mezelf weer op een andere manier leerde zien.”

Ze voegde eraan toe: “Het hielp me te begrijpen welke delen van mijn identiteit ik moest loslaten en welke delen ik met vertrouwen moest vasthouden.”

Een nieuw hoofdstuk

Tegenwoordig werkt Thapyay als contentschrijfster, waardoor ze veilig vanuit huis kan werken. Voor haar betekent deze mijlpaal veel meer dan alleen een baan. Het betekent de mogelijkheid om haar leven weer op te bouwen na een ingrijpende verandering.

“Het was niet gemakkelijk om mijn vroegere titels achter me te laten en opnieuw te beginnen, maar ik zie dit nu niet als een einde, maar als het begin van een nieuw leven.”

Haar zelfvertrouwen keert langzaam maar zeker terug.

“Daarvoor ben ik het Zin Yaw-programma, de trainers en de organisaties die deze kans mogelijk hebben gemaakt enorm dankbaar.”

Woorden voor andere vrouwen aan de grens

Thapyay weet dat veel andere vrouwen in ballingschap met soortgelijke uitdagingen te maken hebben. Haar boodschap aan hen is eenvoudig, maar krachtig:

“Het is fysiek en mentaal uitputtend om onder deze omstandigheden te moeten worstelen. Maar geef alsjeblieft niet op. Bewaar je mentale kracht.”

Voor veel mensen die na hun ontheemding hun leven weer opbouwen, kan de toekomst onzeker aanvoelen. Maar Thapyay heeft onderweg iets belangrijks geleerd.

Ze moedigt andere vrouwen in ballingschap aan: “Probeer vertrouwen te hebben in het proces. Soms richten we ons te veel op het resultaat en vergeten we dat elke kleine stap die we vandaag zetten waardevol is. Op een dag zullen er kansen komen. Deze worstelingen zijn gewoon onderdeel van de weg vooruit.”

Ze voegde eraan toe: “Omstandigheden kunnen je beperken, maar niemand kan je talent of je inzet beperken.”

De vaardigheden die ze leert, het werk dat ze doet en de veerkracht die ze blijft opbouwen, maken allemaal deel uit van dat proces. Samen met vele vrouwen die aan de grens leven, blijft Thapyay dat pad bewandelen, stap voor stap.