Marc Dennis, He loves me, he loves me not’ (The Transfiguration of Snow White), 2019. Olieverf op linnen, 142 × 187 cm (56 × 74 in). Foto met dank aan de kunstenaar.

Afgelopen zomer, tijdens een bezoek aan het huis van een vriend in Savannah (in de Amerikaanse staat Georgia) viel mijn oog meteen op een schilderij dat leek op Gerhard Richters iconische schilderij ‘Betty‘. Op deze versie zag ik echter een kat door de compositie springen. Tussen een opmerkelijke collectie hedendaagse kunst viel het werk van de Amerikaanse kunstenaar Marc Dennis op vanwege de subtiele vervreemding en stille provocatie. 

Door die ontmoeting was mijn interesse in het werk van Marc Dennis gewekt. Dit interview komt voort uit dat beslissende moment van herkenning. Deze kunstenaar viert het kijken en herinnert ons eraan dat het misschien wel de hoogste roeping van kunst is om verwondering op te wekken voor het alledaagse.

Marc Dennis werd in 1972 geboren in Danvers, Massachusetts, behaalde zijn BFA aan de Tyler School of Art and Architecture van de Temple University in Philadelphia en zijn MFA aan de University of Texas in Austin. Dennis woont in Brooklyn en heeft ook een atelier in Montclair, New Jersey. Hij heeft een onderscheidende carrière opgebouwd waarin hij klassiek meesterschap combineert met hedendaagse humor. Zijn schilderijen zijn onder meer te zien geweest in ArtNews, Art in America, Vulture en Whitehot Magazine of Contemporary Art. In eerdere interviews vertelde hij hoe jeugdherinneringen, reizen en een vroege fascinatie voor de natuur zijn artistieke visie hebben gevormd.

Marc Dennis, ‘Richter’s Cat’, 2021. Olieverf op linnen, 86 × 68 cm (34 × 27 inch). Foto met dank aan de kunstenaar.

De schilderijen van Dennis zijn toegankelijk en toch intiem. Meesterschap en vreugde gaan hand in hand. In de hedendaagse kunstwereld, die vaak ver afstaat van de emoties van het publiek, vallen zijn verfijnde en diep menselijke schilderijen, zijn waardering voor het leven, de natuur, dieren en vrolijkheid op. Door oude meesterwerken te combineren met grillige, nieuwe elementen, geeft hij het publiek een reden om even stil te staan, te glimlachen en zich een nieuw beeld te vormen van wat kunstgeschiedenis vandaag de dag kan betekenen.

In dit interview met Global Voices blikt Dennis terug op zijn laatste tentoonstelling en de ontwikkeling van zijn Flower Series. Hij deelt zijn gedachten over zijn omgang met metahyperrealisme en humor, actuele gebeurtenissen en creativiteit, succes en de rol van kunst in het tijdperk van AI.

Hieronder volgt een fragment uit het interview:

Marc Dennis, ‘Three Jews Walk Into a Bar’, 2023. Olieverf op linnen, 203 × 152 cm (80 x 60 inch), foto met dank aan de kunstenaar.

Marc Dennis (MD): als kunstenaar was het meestal mijn bedoeling om ruimte in het werk te creëren waar je als kijker in past, waardoor je niet alleen naar het schilderij kijkt, maar als het ware ook actief deelneemt aan de ervaring. Ik noem dat de ‘onzichtbare voorgrond’. Wat de canon van de westerse kunst betreft; ik integreer in mijn werk schilderijen van oude meesters in een hedendaagse setting en verduidelijk daarmee de relatie tussen klassieke kunst en de omgeving en het klimaat waarin we vandaag de dag leven. In het algemeen is het mijn bedoeling om verleden en heden een nieuwe context te geven.

Marc Dennis, ‘Three Jews Walk Into a Bar’  2023. Olieverf op linnen, 152 × 147 cm (60 × 58 inch). Foto met dank aan de kunstenaar.

MD: Mijn jeugdherinneringen zijn, net als de herinneringen die ik met mijn eigen kinderen (nu tieners) opbouw, cruciaal voor mijn huidige ontwikkeling als kunstenaar. Ik vertrouw sterk op mijn herinneringen omdat ze verweven zijn met mijn persoonlijke identiteit. Ik herinner me een heleboel lessen en ervaringen van mijn tijd op de kunstacademie, mijn diepgaande interesse in de oude meesters terwijl veel van mijn medestudenten alleen geïnteresseerd waren in hedendaagse kunst. Ik experimenteerde met een breed scala aan media, om uiteindelijk terug te keren naar olieverf en de methoden van de oude meesters.

Ik heb ook in Rome gewoond als onderdeel van een buitenlandprogramma via de Tyler School of Art, Temple University, en was diep onder de indruk van zoveel kunst die me visueel raakte en mentaal verleidde. Door die ervaring (tijdens mijn verblijf van een maand in Venetië) leerde ik niet alleen de schildertechnieken van Caravaggio, Rafaël en Titiaan begrijpen, maar ook hoe ik een ouder verhaal kon invoegen in nieuwere concepten.

Marc, Dennis, ‘This Must Be the Place’, 2025. Olieverf op linnen, 131 × 104 cm (51,75 × 41 inch). Foto met dank aan de kunstenaar.

MD: Al sinds ik een kind was ben ik gefascineerd door dieren, bomen, planten, bloemen – kortom door alles wat met de natuur te maken heeft. Ik wilde alles tekenen; van hagedissen en padden tot planten en bloemen, eekhoorns en zebra's. Mijn doel was om ze zo authentiek en realistisch mogelijk weer te geven. De kijker moest mijn onderwerpen onmiddellijk kunnen herkennen en zich ermee identificeren. Ik heb heel hard gewerkt aan vorm, toonwaarde, kleur enzovoort, om vast te leggen wat ik zag. Dat heeft me op een natuurlijke wijze naar de stijl van het hyperrealisme geleid, omdat ik daarmee de schoonheid van de natuur heel precies weer kan geven. Ik vind het nog steeds belangrijk om dingen onder de knie te hebben voordat ik vrijheden neem. Ik ben uiteindelijk geen fotorealist en vertrouw niet volledig op foto's als referentie of inspiratiebron. Voor mij is creatieve vrijheid en het verleggen van grenzen erg belangrijk.

OM: Wat was specifiek voor de serie ‘Three Jews Walk Into a Bar‘ jouw idee achter het naast elkaar plaatsen van de chassidische figuren en Manets ‘Un bar aux Folies Bergère’? Hoe ben je tot de composities gekomen? Hoe zie je de spanning tussen de rituele/religieuze codes van de chassidische figuren en de seculiere moderniteit die Manet vertegenwoordigt en welke reacties hoop je daarmee uit te lokken?

MD: Ik geef les over de Holocaust en doe er al meer dan twintig jaar onderzoek naar, met een focus op kunst gemaakt door gevangenen in naziconcentratiekampen. Tijdens mijn onderzoek kwam het begrip Joodse humor naar voren. De Joodse humor van voor de Tweede Wereldoorlog tot na de Holocaust, toen veel Joden naar Amerika kwamen en daar succesvol werden als stand-upcomedian of komiek in Hollywood. Humor zit in ons DNA. En om eerlijk te zijn geloof ik dat ik zelf ook humor heb. Nou ja, soms in ieder geval! Ik wilde een oeuvre creëren waarmee ik diep in mijn afkomst en stamboom duik. Humor speelt daarin een grote rol.

Het uitgangspunt of de basis van mijn idee zou de oudste grap ter wereld zijn. Een rabbijn, een priester en een boeddhistische monnik lopen een bar binnen… of een rabbijn, een dominee en een imam lopen een bar binnen… of, nou ja, je snapt het wel, drie willekeurige personen lopen een bar binnen. Ik koos ervoor om er drie joden van te maken, omdat het werk over mij gaat. Voor mijn scène koos ik het beroemdste schilderij van een bar! It’s comedic gold! “Gold, Jerry, gold!” If ya know, ya know.” De serie ‘Three Jews Walk Into a Bar‘ is “Prettay, prettay, prettay good. If ya know, ya know again.”

Marc Dennis, ‘Celebration of the Triumph of the Human Ego’  2020. Olieverf op linnen, 42 × 142 cm (56 x 56 inch). Foto met dank aan de kunstenaar.

MD: Ik respecteer feedback. Geen enkele kunstenaar kan immers de reacties op zijn werk controleren, hoogstens een bepaalde reactie sturen of suggereren, en zelfs dat is nogal vergezocht. Mijn werk staat open voor interpretatie en Jerry's reactie was authentiek en oprecht. Hij is een mensch zoals ik. Hij hoeft het werk niet ‘leuk’ te vinden. Zijn opmerking dat hij eraan blijft denken is geweldig en een compliment vanuit een zijdelings perspectief – een zeer joodse manier van kijken naar dingen, trouwens. Om je vraag in bredere zin te beantwoorden: ik hou van lof en waardeer iedereen die de tijd neemt om voor mijn werk te gaan staan. In het grote geheel, zonder woordspeling bedoeld, komt het allemaal neer op wat we in onze jeugd hebben geleerd, of dat nu van je ouders of grootouders was… en dat is dat als je niets aardigs te zeggen hebt, je beter helemaal niets kunt zeggen. Ga gewoon verder.

OM: Als je kijkt naar de huidige gebeurtenissen – op sociaal, politiek, religieus en cultureel gebied – is er dan iets gaande dat je werk recentelijk direct heeft beïnvloed? Is jouw creatieve proces een reactie op of verzet tegen die gebeurtenissen?

MD: We leven in steeds controversiëlere tijden. Voor mij als joodse kunstenaar is het belangrijk om niet alleen mijn erfenis te representeren, maar ook mijn hedendaagse kijk op het jodendom. Ik zie dat namelijk niet terug in wat er wordt weergegeven. Wat klimaatverandering betreft, daar denk ik veel over na. Ik ben er van overtuigd dat sommige van mijn schilderijen verwijzen naar de gestage vernietiging van onze prachtige planeet. Hoewel ik me er niet altijd van bewust van ben wat er in mijn werk naar voren komt. Vaak zien mensen dingen die mezelf niet zijn opgevallen. Dat is een heel belangrijk en leuk element in de reacties op mijn kunst. Ik vind het fijn om te horen wat anderen in mijn werk zien en voelen.

Marc Dennis, ‘Ever After’, 2025. Olieverf op linnen, 128 × 106 cm (50,75 × 41,75 inch). Foto met dank aan de kunstenaar.

MD: Succes is voor mij altijd relatief geweest, in elke fase van mijn carrière, zelfs toen ik als kind vier jaar lang in Puerto Rico aan de rand van mijn zwembad vogels en hagedissen tekende. Als ik een doel voor ogen had, ging ik ervoor en deed ik mijn best om dat doel te bereiken. Ik heb in mijn leven veel mislukte kunst gemaakt. Ik heb ook veel succesvolle kunst gemaakt en ik ben nog steeds dezelfde persoon als toen ik een kind was. Ik doe mijn best in de tijd die mij gegeven is en heb het gevoel dat ik mijn beste werk nog moet maken. Ik benader elk schilderij vastbesloten om het beter te maken dan het vorige. Tot nu toe gaat dat goed.

OM: De vraag over AI en kunst wordt steeds urgenter. Hoe zie jij de invloed van de vooruitgang in AI (in het genereren van beelden, in tools die stijl of compositie simuleren) op kunstenaars die werken in de stijl van het hyperrealisme, met vakmanschap en technieken die meesterschap vereisen?

MD: Mijn antwoord hierop is simpel en ik heb er niet lang over nagedacht. Ik ben er vrij zeker van, gezien wat ik weet van de oude meesters, dat als Leonardo da Vinci, Caravaggio en Vermeer vandaag de dag zouden leven, ze AI zouden gebruiken. En als ik me niet vergis, hadden Vermeer en ook da Vinci meer dan 300 schetsen in hun archieven over het bouwen van een camera obscura. In wezen is technologie altijd omarmd door creatievelingen! Zo denk ik erover.

Marc Dennis, ‘In Our World’, 2024. Olieverf op linnen, 132 × 96 cm (52 x 38 inch). Foto met dank aan de kunstenaar.

MD: Ha! Wat een vraag. Het is alsof je mij vraagt wie mijn favoriete kind is – al mijn kinderen zijn mijn favoriet voor altijd. Sommige van mijn schilderijen raken mij in het bijzonder. Mijn favoriete schilderijen zijn die welke ik in mijn atelier maak. De schilderijen waarin ik mijn klassieke thema's van stillevens, bloemboeketten en kunsthistorische verwijzingen op een frisse en spannende manier integreer. Deze nieuwe schilderijen zijn te zien op de komende beurzen: Art Basel Miami Beach en Untitled in South Beach, Miami, in december 2025, en Art Singapore in januari 2026. Over 2026 gesproken, mijn nieuwste werk zal ook te zien zijn op twee komende solotentoonstellingen: Anat Ebgi Gallery in Los Angeles, die in februari 2026 wordt geopend, gelijktijdig met Frieze, LA, en Harper's Gallery, New York, die in de eerste week van september 2026 wordt geopend, gelijktijdig met The Armory Show in NYC. Noteer deze data alvast in je agenda.

Marc Dennis, ‘Where the Sun Hits the Water’, 2021. Olieverf op linnen, 152 × 144 cm (60 × 57 inch). Foto met dank aan de kunstenaar.

MD: Mijn motto als schilder is altijd geweest het oog te prikkelen en de geest te verleiden. Ik denk niet al te veel na over schoonheid en macht. Ik vertrouw op mijn intuïtie. De medische bevindingen over het darmmicrobioom en het idee dat de darmen een eigen brein of geest hebben, zijn denk ik juist. Dat was bedoeld als grapje. Maar voor een groot deel klopt het wel. Ik vertrouw vaak op mijn intuïtie om mijn creatieve output te sturen.

OM: Jouw ‘Flower Series’ valt op door zijn weelderigheid en bijna hypnotiserende aantrekkingskracht. Wat trekt je aan in bloemen als onderwerp?

MD: De universaliteit van bloemen als verbinding met belangrijke momenten in het leven van mensen heeft mij altijd al geïnteresseerd. Vanaf het moment dat ik voor het eerst een corsage opspeldde voor mijn prom [eindejaarsbal] tot de bloemen op bruiloften, begrafenissen, bar mitswa's en bat mitswa's, doopfeesten, Valentijnsdag, geboorte, overlijden, enz. — de lijst is eindeloos. Als kunstenaar die al sinds zijn studie kunstmusea bezoekt, heb ik me altijd aangetrokken gevoeld tot memento mori en vanitasschilderijen. Die interesse wordt alleen maar groter. Diep in mijn hart geloof ik dat de wereld meer bloemen nodig heeft.

Marc Dennis, ‘Caravaggio's Cat’, 2021. Olieverf op linnen, 81 × 86 cm (32 x 34 inch). Foto met dank aan de kunstenaar.

MD: Zoals ik al zei heb ik gevoel voor humor, of zoals anderen zouden zeggen, mijn gevoel voor sarcasme, gevatheid of ironie, en verwerk dat vaak in mijn schilderijen. Ik houd er sowieso van en laat het graag af en toe doorschemeren. Voor dit specifieke schilderij dacht ik aan een huiskat die Caravaggio voor de voeten loopt terwijl hij, waarschijnlijk in iemands kelder, aan het werk is. Er komt een kat langs die besluit te doen wat katten doen. Met als resultaat mijn schilderij van een kat die over een fruitmand springt.

Het is een kort moment dat een glimlach op je gezicht tovert. Dat is iets wat voor mij als mens heel belangrijk is. Er is geen grotere kracht dan liefde en liefde gaat altijd gepaard met een glimlach en een lach.