Miski Osman en haar collega's. Foto door Miski Osman, gebruikt met toestemming.

Dit interview werd mogelijk gemaakt door de African Union Media Fellowship en International Consulting Expertise, in samenwerking met de Europese Unie.

Ik maakte een ongelooflijke reis voor de African Union Media Fellowship (AUMF) naar Caïro in Egypte, en Nairobi in Kenia. De gemeenschap, uitgevoerd door het Directoraat Informatie en Communicatie van de Afrikaanse Unie en ondersteund door de Europese Unie, heeft als doel de gangbare verhalen over Afrika te veranderen.

De reeks interviews die voortkwam uit dit project, beoogt verhalen uit de diaspora te belichten die betrekking hebben op thema's als migratie, cultuur, creatieve kunst, gemeenschaps-activisme en internationale samenwerking. Dit was meer dan een professionele opdracht; het doorgrondde diep de levens en verhalen van Somalische uitwijkelingen in twee steden die beiden rijk zijn aan geschiedenis en bruisen van culturele diversiteit.

Het maken van deze reis was ongelooflijk samenwerkend: het heeft me in het gezelschap gebracht van mensen wier stemmen zelden gehoord worden – ondernemers, gemeenschapsleiders, kunstenaars en studenten – die ieder op hun eigen manier hun weg vinden in de uitdagingen en kansen van migratie. Hun getuigenis weerspiegelde niet alleen de persoonlijke beproevingen en overwinningen, maar ook veel bredere thema's – de strijd om identiteit en erbij horen, waar traditie en moderniteit elkaar ontmoeten.

De AUMF onderstreept daarmee de noodzaak om Afrikaanse stemmen te laten horen in internationale gesprekken. Het deed ons beseffen hoe krachtig het vertellen van verhalen kan zijn om te begrijpen hoe migratie individuen, gezinnen en de samenleving als geheel beïnvloedt – niet alleen getallen en beleidskwesties, maar ook diepmenselijke ervaringen.

Miski Osman is manager projectbeheer bij het Bureau voor Projectdiensten van de Verenigde Naties (UNOPS) in Sierra Leone, een functie die ze in januari 2024 op zich nam. Daarvoor werkte ze voor de federale overheid van Somalië en woonde ze vier levensveranderende jaren in Mogadishu, de hoofdstad van Somalië. Ze is geboren in Zweden, groeide op in het Verenigd Koninkrijk en is momenteel woonachtig in Nairobi, Kenia. Miski's verhaal straalt een diepgewortelde verbondenheid met haar Somalische roots uit, terwijl ze zich inzet om impact te maken in Oost Afrika. We spraken over haar carrière, indrukken van de Somalische identiteit en haar perceptie van de unieke kansen die Oost-Afrika biedt.

Mohamed Mohamud (MM): Miski, je carrière is behoorlijk interessant. Wat bracht je in eerste instantie naar Mogadishu?

Miski Osman (MO): Aanvankelijk ging ik puur uit nieuwsgierigheid naar Mogadishu. Ik ben geboren in Zweden en opgegroeid in het Verenigd Koninkrijk. Mijn ouders hadden het over Somalië, maar ik had het zelf nog nooit ervaren. In 2015 besloot ik er twee weken heen te gaan, maar iets greep me. Die twee weken werden zes maanden, en uiteindelijk heb ik er vier jaar gewoond en gewerkt. Ik wilde meer doen dan alleen bezoeken – ik wilde de cultuur, de uitdagingen en de kansen begrijpen en een zinvolle bijdrage leveren.

MM: Wat waren je eerste indrukken van Mogadishu?

MO: In het begin was het overweldigend. Ik dacht altijd dat ik wist wat het betekende om Somalische te zijn, maar Mogadishu zette die perceptie op losse schroeven. De cultuur, het levensritme en zelfs de omgang met mensen waren zo anders dan waarmee ik in het Verenigd Koninkrijk was opgegroeid. Het was een mix van bewondering en aanpassing. Het leven daar was niet gemakkelijk, maar het was enorm waardevol. Door mijn werk voor de federale overheid van Somalië ben ik betrokken bij projecten op het gebied van bestuur, veerkracht en veiligheid in heel Somalië. Dat gaf me een goed inzicht in de complexiteit en veerkracht van Somalische gemeenschappen.

MM: Dat klinkt als een verandering. Hoe heeft het wonen in Somalië je begrip van de Somalische identiteit gevormd?

MO: Wonen in Somalië heeft me echt nederig gemaakt. Ik besefte ook hoe divers en gelaagd de Somalische identiteit is. Toen ik opgroeide in het Westen, dacht ik dat Somalische zijn alleen maar draaide om taal, religie en misschien culturele tradities. Maar toen ik in Somalië woonde, ontdekte ik dat geschiedenis, geografie en zelfs politiek de Somalische ervaring vormgeven. Het deed me de kracht en het aanpassingsvermogen van Somaliërs waarderen, zowel in Somalië als in de diaspora.

MM: Na vier jaar in Mogadishu verhuisde je naar Nairobi. Wat was de reden voor deze beweging?

MO: In 2020 was ik klaar voor een ander soort uitdaging. Nairobi bood een ander levensritme en de mogelijkheid om op regionaal niveau te werken – de stad is een knooppunt voor internationale organisaties, en ik ben overgestapt naar mijn huidige werk bij de Verenigde Naties (VN). Op persoonlijk vlak bood Nairobi ook een ander levensritme. Het leven hier is minder intens dan in Mogadishu. De Somalische gemeenschap in Nairobi bloeit, en de stad zelf is levendig en werelds. Het is een fantastische plek om mijn reis voort te zetten.

MM: Hoe zou je het leven in Nairobi vergelijken met het leven in het Verenigd Koninkrijk?

MO: Het is compleet anders; in het Verenigd Koninkrijk gebeurt alles supersnel en gestructureerd, maar toch stressvol. Nairobi, net als de meeste andere steden in Oost-Afrika, is meer ontspannen. De mensen hier leven in het moment en er heerst een gevoel van kansen die je in het Verenigd Koninkrijk niet altijd vindt. Zo heb ik bijvoorbeeld in verschillende sectoren kunnen investeren – dingen die in het Verenigd Koninkrijk onbereikbaar leken. In Kenia en Somalië zijn de toetredingsdrempels voor bedrijven en investeringen lager en zijn de kansen enorm.

MM: Je had het over investeren in onroerend goed en olie. Wat was de motivatie voor die ondernemingen?

MO: Ik heb altijd al graag andere mogelijkheden buiten mijn kerncarrière willen verkennen. Oost-Afrika heeft een bruisend zakelijk klimaat en daar wilde ik graag van profiteren. Vooral vastgoed is een fascinerende onderneming. De vastgoedmarkt in Nairobi groeit razendsnel en het voelt goed om te investeren in iets dat zowel financieel lonend is als aansluit bij de regio die ik thuis noem.

MM: Wat is jouw perceptie van de Somalische diaspora in Kenia?

MO: De Somalische diaspora in Kenia is opmerkelijk. Ze hebben een belangrijke plek in de economie veroverd, van onroerend goed tot handel en zelfs politiek. Er heerst hier een sterk gemeenschapsgevoel, maar het is ook modern en vooruitstrevend. Het is echt motiverend hoe Somaliërs in Kenia erin geslaagd zijn om geworteld te blijven in hun cultuur en tegelijkertijd te floreren in een competitieve omgeving.

MM: Als je terugkijkt op je reis tot nu toe, wat is dan de belangrijkste les die je hebt geleerd?

MO: De belangrijkste les ging over aanpassingsvermogen. Het leerde me, of ik nu mijn weg zocht in Mogadishu of me aanpaste aan Nairobi, dat veerkracht samengaat met openheid. Ik leerde inderdaad hoe belangrijk representatie is en iets terugdoen voor de gemeenschap. Mijn ervaringen hebben me veel duidelijker gemaakt dat Somalisch zijn draait om erfgoed, maar ook om deel uit te maken van de toekomst die we voor onze mensen creëren, waar je uiteindelijk ook ter wereld terechtkomt.

MM: Wat zijn jouw volgende plannen voor de toekomst?

MO: Momenteel concentreer ik me op mijn werk voor de VN, met name op het gebied van bestuur en veerkracht. Ik wil ook blijven onderzoeken hoe ik in Oost-Afrika kan investeren en iets kan terugdoen voor de Somalische gemeenschap. Er zit hier zoveel potentieel en ik ben benieuwd waar deze reis me naartoe brengt.