Het historische akkoord werd aangekondigd op 12 juli 2025. Foto van de facebookpagina van Philippe Gomès, de voormalige regeringsleider van Nieuw-Caledonië, een overzeese kolonie van Frankrijk in de Stille Oceaan.

Verschillende partijen tekenden het historisch akkoord dat erkenning gaf aan de staat Nieuw-Caledonië binnen Frankrijk.

Nieuw-Caledonië is een gebied in het zuiden van de Stille Oceaan dat door Frankrijk in 1853 gekoloniseerd werd en dat sinds 1986 op de lijst staat van de Verenigde Naties voor dekolonisatie. Een mijlpaal was het Noumea Vredesakkoord in 1998 dat een driedelig onafhankelijkheidsreferendum introduceerde over de politieke toekomst van Nieuw-Caledonië. Het derde referendem in 2021 werd geboycot door de inheemse Kanak-bevolking tijdens de pandemie.

In mei 2024 braken protesten en rellen los nadat het Franse parlement stemde over een wet die het stemrecht zou inperken van de Kanak-bevolking, die 42 procent uitmaakt van de 270.000 bewoners in Nieuw-Caledonië.

De Franse president Emmanuel Macron verwierp de wet en zwoer om een dialoog te houden over de kwestie. Na verschillende maanden onderhandelen werd een akkoord getekend en aangekondigd op 12 juli 2025 door een delegatie die bestond uit vier groepen tegen en twee groepen voor onafhankelijkheid uit Nieuw-Caledonië.

Steun Global Voices om meer artikels te publiceren zoals dit

[donaties url='https://donorbox.org/global-voices-2′]

Voor meer informatie over deze campagne, klik hier.

Kortom, na de goedkeuring zal het akkoord van dertien pagina's met de officiële titel: “Akkoord over het toekomstproject van Nieuw-Caledonië” de staat Nieuw-Caledonië creëren, en zal de Nieuw-Caledonische identiteit erkend worden door de internationale gemeenschap. Nieuw-Caledonië zal meer zelfbestuur krijgen, maar Frankrijk behoudt zijn autoriteit op het vlak van defensie, de wisselkoers en het rechtssysteem. Nieuw-Caledonië zal toestemming krijgen om eigen provinciale en traditionele veiligheidsdiensten vorm te geven. De nieuwe staat kan ook zijn eigen diplomatie voeren, maar dat moet “in overeenstemming met de internationale engagementen en essentiële belangen van Frankrijk”.

Het voorwoord van het document weerspiegelt de compromissen tijdens de intense onderhandelingen.

New Caledonians are once again betting on trust, dialogue, and peace through this agreement, which proposes a new political organisation, greater shared sovereignty, an economic and social reset, and a reinvented destiny together.

De bewoners van Nieuw-Caledonië doen opnieuw een beroep op vertrouwen, dialoog en vrede met behulp van dit akkoord: een voorstel voor een nieuwe politieke organisatie, een grotere autonomie, een economische en sociale reset, en een gezamenlijk herschreven lotsbestemming.

Macron beschreef het akkoord als een “vertrouwensakkoord”. De Franse premier François Bayrou voelde zich “trots” om een bereikt akkoord te zien dat “op één lijn zit met de geschiedenis”. De Franse minister voor de overzeese gebieden noemde het een “slim compromis”.

Victor Tutugoro, een van de partijen pro onafhankelijkheid tijdens de onderhandelingen, zei dat ze een “evenwichtig compromis” bereikt hadden.

Of course, by definition, a compromise cannot satisfy anyone 100 percent. But it's a balanced compromise for everyone.
And it allows us to look ahead, to build New Caledonia together, a citizenship and this common destiny everyone's been talking about for many years.

Natuurlijk betekent een compromis, letterlijk, dat niemand 100 procent tevreden is. Maar het is een evenwichtig compromis voor iedereen.
En het biedt ons de ruimte om vooruit te kijken, om Nieuw-Caledonië samen uit te bouwen, het staatsburgerschap en de gezamenlijke lotsbestemming waarover iedereen al jaren spreekt.

Dat standpunt werd ook ondersteund door Sonia Backès, de loyalistische leidster en voorzitster van de zuidelijke provincie, die deel uitmaakte van de onderhandelingen.

This compromise will not fully satisfy anyone. But I am firmly convinced that it allows us to take New Caledonia out of the spiral of violence, uncertainties, and destruction.

Dit compromis zal niet iedereen volledig tevreden stellen. Maar ik ben er rotsvast van overtuigd dat het ons zal helpen om Nieuw-Caledonië uit de spiraal te halen van geweld, onzekerheden en verwoesting.

Om het akkoord officieel in te voeren, is een goedkeuring nodig van de bevolking van Nieuw-Caledonië. Het moet ook door het Franse parlement komen en een eigen artikel krijgen in de Franse grondwet.

De Franse regering en de betrokken partijen uit Nieuw-Caledonië worden nu geconfronteerd met de schrikwekkende taak om hun kiezers te overtuigen om het akkoord te ondersteunen. Het verslag van ABC citeerde verschillende leiders binnen de Nieuw-Caledonische maatschappij die zich zorgen baarden over het feit dat de vraag naar volledige onafhankelijkheid nu aan de kant geschoven is. Als reactie op het akkoord heeft een lid van de rechtse Rassemblement National in Frankrijk zich vragen gesteld.

We have serious concerns about the words that are used. Obviously, creating a state within the French State raises an important question. Creating a nationality alongside French nationality poses a fundamental issue.

We maken ons ernstige zorgen over de verwoordingen. Natuurlijk rijst een belangrijke vraag wanneer binnen de Franse staat een staat gecreëerd wordt. Maar een nationaliteit creëren naast de Franse nationaliteit vormt een fundamentele kwestie.

Emmanuel Tjibaou, die de onderhandelingen leidde in naam van FLNKS (onafhankelijkheidsbeweging van de Kanaken), voelde de kritische opmerkingen aankomen toen hij door de media geïnterviewd werd.

To choose this difficult and new path also means we’ll be subject to criticism. We’re going to get insulted, threatened, precisely because we have chosen a different path.

Door dit moeilijke en nieuwe pad in te slaan, zullen we kritiek krijgen. We zullen beledigd worden, en bedreigd worden, precies omdat we een ander pad gekozen hebben.

De journalist Nic Maclellan zette een vooruitzicht uiteen van de goedkeuring van het akkoord in Frankrijk en Nieuw-Caledonië.

…there will likely be extensive debate in New Caledonia and France before the legal adoption of the deal, and many provisions will be contested by both supporters and opponents of independence in coming months.
So the “historic agreement” has a long way to go, and the timetable for the deal struck on 12 July may be hostage to wider national and global forces. New Caledonia is rolling the dice in ‘a bet on trust.’

…er zullen waarschijnlijk uitgebreide debatten komen in Nieuw-Caledonië en Frankrijk voordat het akkoord legitiem aanvaard wordt, en vele onderdelen ervan zullen de komende maanden tegenkanting krijgen door zowel de voor- alsook de tegenstanders van onafhankelijkheid.
Dus het ‘historisch akkoord’ heeft nog een lange weg te gaan, en het tijdsschema voor het akkoord van 12 juli kan beïnvloed worden door nationale en mondiale spelers. Nieuw-Caledonië heeft het lotje “vertrouwensakkoord” getrokken.

Het referendum in Nieuw-Caledonië is initieel gepland voor 26 februari 2026.