Jonge betogers tonen hun zelfgemaakte betogingsstokken en -borden met scherpzinnige en grappige tekst. Met dank aan Bisang Action. Gebruikt met toestemming

Op 4 april bekrachtigde het Zuid-Koreaanse Constitutioneel Hof de afzetting van de voormalige president Yoon Suk Yeol.

De afzettingsbeweging strafte Yoon niet enkel voor het ernstige verraad van het vertrouwen van het volk door zijn afkondiging van de krijgswet op 3 december 2024, maar inspireerde ook een groep jonge activisten die betogingen hielden gedurende 123 opeenvolgende dagen, vanaf Yoons opstand op 3 december tot 4 april. Ze zworen om te blijven vechten tegen de sociale onrechtvaardigheden die het land al lange tijd teisteren.

De nationale pro-afzettingsmobilisatie vond plaats op meer dan 70 Gwangjangs, publieke plaatsen zoals pleinen, door heel het land.

Anders dan hun voorgangers, die de militaire dictatuur van de jaren 80 meemaakten, groeide de Generatie Z van Zuid-Korea op in een democratische natie en waren ze over het algemeen te jong om mee te doen aan de grote betogingen van de laatste twee decennia, waaronder de betogingen in 2008 tegen de opheffing van het verbod op Amerikaans rundvlees door de overheid en de betogingen in 2016 voor de afzetting van de voormalige president Park Geun-hye.

Deze keer, toen ze zagen dat gewapende soldaten met helikopters en tanks het centrum van Seoul bestormden, stonden jonge Koreanen op om korte metten te maken met Yoons ongrondwettelijke zelfcoup die was bedoeld om zijn macht te consolideren. Met hun technische vaardigheden en levendige energie, hebben hun betogingen de Gwangjangs doorheen het land getransformeerd in platformen om diversiteit, gelijkheid en democratie te promoten.

De betogende hoornaars

Veel van de jonge mensen die meededen aan de Gwangjangbetogingen behoren niet tot reeds bestaande politieke of sociale groepen. Ze noemen zichzelf “hoornaars” (말벌) een nieuwe term afkomstig van een meme waarin een behendige oude man, ook gekend als “Meneer Hoornaar”, op grappige en snelle wijze hoornaars vangt om de honingbijen te beschermen. Toen ze nog minder uitgesproken waren over hun ongenoegen, begonnen deze jonge betogers elkaar “kameraad hoornaar” te noemen om solidariteit te tonen tijdens de afzettingsbeweging.

Een lap stof met een tekening van een hoornaar werd uitgedeeld op de betogingslocaties. De woorden “Vecht in solidariteit” zijn bovenaan geschreven en “Hoornaar kameraden” onderaan. Foto genomen door Yewon Kang.  Gebruikt met toestemming.

De “hoornaar”-activisten zijn gedecentraliseerd, maar verbonden door verscheidene sociale mediaplatformen, waaronder X. Ze communiceren live en bewegen snel, net zoals “Meneer Hoornaar”.

Er vonden grote publieke samenkomsten plaats die president Yoons afzetting eisten en dagelijks begonnen om 17 uur op de Gwangjangs van Seoul-centrum, dichtbij het Gyeonbok Paleis. Overdag hielden verscheidene activistengroepen betogingen gefocust op hun eigen agenda, zoals de vakbonden, vrouwenrechtenorganisatie, milieugroepen, studentenorganisaties, boerenverenigingen, LGBTQ+-groepen en oppositiepartijen.

De hoornaars werden een dynamische kracht binnen de pro-afzettingsbeweging en dienden als een katalysator voor de sectoroverschrijdende betogingsmobilisatie. Hun kracht werd voor het eerst gedemonstreerd tijdens de tractorbetoging in Namtaeryeong, in de buitenwijken van Seoul, op 21 december 2024, toen de politie van Seoul honderden boeren en hun tractors ervan weerhielden om de hoofdstad in te gaan en mee te doen aan de pro-afzettingsbetogingen.

Hoornaars staan hand in hand met boeren en arbeiders

Het was een koude winternacht op 21  december 2024, de betogende boeren stonden vast in het midden van de weg, tegengehouden door politiebarricades. Een jonge boer, Kim Huju, die later een ‘influencer hoornaar’ zou worden, postte een reeks live-tweets die al snel viral gingen en honderden bewoners van Seoul ertoe aanzette om voedsel, koffie, medicatie en dekens te brengen om de betogers te steunen. Hieronder staat een van de live-tweets van Kim, waarin hij de gewelddadige acties van de politieagenten van Seoul beschreef tegen de betogende boeren:

[속보] 남태령을 넘어 한남동으로 진격하는 농민의 트랙터 대오를 내란부역자 경찰이 막아섰습니다. 트랙터 유리창을 깨고 강제로 운전자를 끌어내리려 하고, 항의하는 전농 사무총장과 상근자 및 회원들에게 폭력을 행사했습니다. 국민의 경찰인지 윤석열의 경찰인지, 그저 분노스러울 따름입니다. pic.twitter.com/8wqD9IXeZR

— 향연 (@symposion_) December 21, 2024

(Brekend nieuws) De politie, bijdragers aan de opstand, hebben de tractors van de boeren tegengehouden op hun weg van Namtaeryeong naar Hannam-dong. Ze sloegen de ruiten van de tractors in en probeerden de bestuurders met geweld uit het voertuig te sleuren. Ze hebben geweld gebruikt tegen de secretaris-generaal, medewerkers en leden van de Koreaanse Boerenbond die betoogden. Het is schandalig. Werken ze voor de mensen of enkel voor Yoon Seok Yeol?

Doorheen de nacht kwamen er supporters, voornamelijk jongere mensen, naar Namtaeryong die heel de nacht bleven. Ze zongen mee met met K-popliedjes terwijl ze zelfgemaakte vlaggen en lichtstokken heen en weer wuifden en riepen “Haal de (politie)auto’s neer!”. Ze deelden ook hun protestverhalen op een geïmproviseerd podium. Er kwam een sterk gevoel van ‘hoornaarkameraadschap’ op tijdens de betoging.

Tegen de middag van 22 december was de snelweg bij Namtaeryeong volzet met duizenden betogers en werd de politie gedwongen de barricades op de heffen.

Suyoung, 17, is een van de betogers die dit gevoel van kameraadschap op zag komen tijdens de Namtaeryeongbetoging. Hij deelde dat hij zich veilig en gerespecteerd voelde tijdens de betoging:

평소에 잘 볼 수 없거나 마주할 일이 없는 동료시민들과 한 연대의 경험은 많은 이들에게 생경한 혹은 최초의 경험이었죠.

Voor velen van ons is het gevoel van solidariteit met onze medeburgers, die we meestal niet zien of tegen kunnen komen, een ongewoon of nieuw gevoel.

De tieneractivist, die van school ging omdat hij gepest werd door zijn leeftijdsgenoten, werkt sinds 2023 met een organisatie genaamd “Asunaro”, die initiatieven verdedigen zoals de aanneming van de Studentenrechtenwet en de Antidiscriminatiewet, alsook de #School_MeToo-beweging en de rechten voor LGBTQ+-tieners.

제가 처음 갔던 광장은 23년 인천 퀴어문화축제였어요. 최근 2주부터는 광장에 거의 매일 나온 것 같애요. … 이번 광장에서는 다양한 시민들의 가시화를 목도할 수 있었죠. 특히 성소수자 입장에서도 자신의 정체성을 밝히는 것이 덜 부담스러워지고 더 많은 사람이 정체성을 밝히는게 커먼화 되었고요.

Ik kwam voor het eerst naar Gwangjang in 2023 voor de pride-optocht van Incheon. In de voorbije twee weken stond ik er bijna elke dag… Deze keer op de Gwangjang zag ik de zichtbaarheid van verschillende diverse groepen bugers. Vooral vanuit het punt van seksuele minderheden is het openbaren van hun identiteit minder moeizaam geworden en komen er steeds meer mensen uit de kast.  

De veilige omgeving werd mede mogelijk gemaakt door de voornaamste organisatoren van de Gwangjangbetogingen, waaronder BISANG Action, dat uit meer dan 1700 arbeids- en maatschappelijke organisaties bestaat. De burgerlijke coalitie had richtlijnen neergezet voor de burgers die meededen om te garanderen dat de sprekers geen kleinerende termen zouden gebruiken of opmerkingen zouden maken die discriminerend zijn tegen gemarginaliseerde groepen of hen uitsluiten, zoals vrouwen, LGBTQ+-individuen, gehandicapte mensen, migranten, minderjarigen of dieren.

De hoornaars bundelden hun krachten ook met de vakbondsleden tijdens de pro-afzettingsbetogingen.

Met meer dan half een miljoen leden, is de Koreaanse Confederatie van Vakbonden (KCTU) ook een sleutelfiguur geweest bij de organisatie van de Gwangjangbetogingen. Kort nadat Yoon de krijgswet afkondigde, kwamen honderden Koreaanse burgers samen op de Nationale Vergadering, waar de wetgevers een motie maakten om deze ongrondwettelijke actie tegen te houden.

Nadat Yoon zijn afkondiging terugtrok, kondigde de KCTU een algemene staking van onbepaalde duur aan en eiste ze de afzetting van Yoon. De vakbonden onder de KCTU eisten ook voor arbeidsrechten tijdens verscheidene Gwangjangbetogingen, waar jonge hoornaars hun bijstonden in solidariteit.

Op een stormachtige dag eind maart ontmoette Global Voices een 24-jarige hoornaar, die het pseudoniem Yojigkyoung gebruikt, onderweg naar een metaalbewerkers betogingslocatie in Seoul.

Yogikyoung, die ze/hun voornaamwoorden verkiest, droeg een blauw vest over een geruit hemd, geborduurd met de zin ‘Metaalbewerkersvakbond’, dat versierd was met vele buttons. Ze namen hun plaats bij een aantal  andere jonge mensen, die protestborden aan het maken waren en “protestliederen” (민중가요) aan het neuriën waren, een populaire collectie van betogingsstrijdliedjes van de democratiseringsbewegingen van de jaren 80.

Een kleurrijk versierde boot die tentoongesteld stond op de betogingslocatie, met de naam ‘Vecht in solidariteit’, geschilderd in de kleuren van de regenboog. Foto genomen door Yewon Kang. Gebruikt met toestemming.

De nationale metaalbewerkersvakbond is sinds 2019 aan het staken tegen het scheepsbouwbedrijf Hanwha Ocean voor arbeidsrechten. Omdat het bedrijf steeds weigert te onderhandelen met de onderaannemers, klom de vakbondsleider, Kim Hyoungsu, op 15 maart een 30 meter hoge CCTV-toren om een sit-inbetoging op te zetten. Sinds vandaag (23 mei) telt de torenhoge betoging al 70 opeenvolgende dagen en is nog steeds bezig.

Yojigkyoung zei dat ze meededen aan de metaalbewerkersbetoging sinds 7 januari, toen ze een gedeelde post op X zagen die steunende burgers aanmoedigde ook naar de betogingslocatie te komen. Zonder veel voorkennis van de vakbond vloog Yojigkyoung naar betogingen en werd daar getuige van beveiligingsaannemers ingehuurd door Hanwa Ocean die de tenten van de vakbond met geweld neerhaalden op de betogingslocatie:

저는 그 날 마침 퇴근하고 근처에 있었는데 – 5분거리더라구요, 그래서 먹던걸 내려놓고 뛰어서 달려왔죠, … 매우 위험한 상황이었어요, 용역들이 천막 못치게 하려고 조합원들을 밀거나 깔아뭉게고, 조합원 한 분은 다치기도 했고요. 무서웠죠.

Die dag was ik net klaar met werk en toevallig in de buurt. Ik was maar vijf minuten daar vandaan. Dus ik zette mijn eten neer en ik liep naar daar… het was een gevaarlijke situatie, de beveiligingsaannemers waren de vakbondsleden aan het duwen en aan het neerhalen, een van de vakbondsleden raakte gewond. Het was angstaanjagend.

Maar wonderbaarlijk genoeg daagden er, net zoals bij Namtaeryong, meer steunende burgers op die zich bij de betoging voegden. Zowel de beveiligingsaannemers als de vakbondsleden waren verrast. De betogers waren goedgezind, ze zongen, deelden eten en vertelden heel de nacht door verhalen met een microfoon. Tegen de volgende ochtend hadden ze de tenten heropgebouwd.

Yojigkyoung was orgineel onderaannemer. Die werd ontslagen in februari en is van plan om voltijds een activist te worden.

최근 계속 길바닥에서 지내다보니 동지와의 관계 속 안에서 가장 기쁨을 느꼈어요.

De laatste tijd haal ik, terwijl ik zo veel tijd op straat doorbreng (betogend), veel vreugde uit de relatie met mijn kameraden.

Nadat het Hof de afzetting van Yoon bevestigde, bleef BISANG Action betogingen en verschillende evenementen organiseren op de Gwangjangs voor hun volgende missie: het elimineren van de “opstandskrachten” en aanpakken van de lang verwaarloosde sociale rechtvaardigheidsproblemen in Zuid-Korea. Hun laatste verklaring op hun website zegt:

파면은 끝이 아니라 새로운 시작입니다!

De afzetting is niet het einde, maar een nieuw begin!