- Global Voices in het Nederlands - https://nl.globalvoices.org -

Turkije: Demonstraties Gezi van dag tot dag in de sociale media

Categorieën: Midden-Oosten & Noord-Afrika, Turkije, Burgermedia, Digitaal activisme, Laatste nieuws, Media & journalistiek, Mensenrechten, Politiek, Protest, Vrijheid van meningsuiting

Dit artikel is oorspronkelijk verschenen in de blog van de auteur, Azadolu [1].

Op 10 april 2013 verscheen de hashtag #ayagakalk (dat zich laat vertalen als ‘sta op’) in de Turkse twitterscene. De oproep kwam van een kleine groep activisten die Gezi Park aan het Taksim-plein wilden beschermen tegen plannen om er een winkelcentrum te bouwen. Niemand verwachtte dat deze gebeurtenis zich zou ontwikkelen tot een gigantisch protest tegen de republikeinse geschiedenis van het land. Ezgi Medran [2] [tr] probeerde op 10 april handtekeningen te verzamelen voor de eerste demonstratie die gepland stond voor 13 april. Hij schreef op Twitter:

@egedenizz [2] Taksim Gezi Parkı'nı kurtarmak için, imzalarınızı bekliyoruz! http://taksimicinayagakalk.com/  [3]#ayagakalk [4]@ayagakalktaksim [5] aracılığıyla

We hebben jullie handtekening nodig om Taksim Gezi park te redden!

De protesten begonnen op 13 april als een feest. Milieuactivist Barış Gençer Baykan [6] schreef:

@yesilgundem [6] Taksim Gezi Parkı'na binlerce kişi sahip çıkıyor #ayagakalk [4]@ayagakalktaksim [5]pic.twitter.com/X6dek5HvnG [7]

Duizenden mensen beschermen Taksim Gezi Park.

Thousands gather at Taksim's Gezi Park. Photograph shared on Twitter by @yesilgundem [8]

Duizenden mensen verzamelen zich in Taksim Gezi Park. Foto gedeeld op Twitter door @yesilgundem [8]

Er vonden toen geen gevechten plaats tussen veiligheidstroepen en demonstranten. Op 27 mei werd er voor hetzelfde doel nog een keer een demonstratie gehouden. Deze keer bezetten een aantal activisten Gezi Park om de bouwvakkers tegen te houden. Socialmediateam 140journs [9] verspreidde een foto van de activisten en schreef:

@140journs [9] Taksim Gezi Parkında dün gece başlatılan yıkım çalışmalarına karşın geceden itibaren nöbet tutuluyor. #ayagakalk [4]pic.twitter.com/1ZVUpkgxkX [10]

Er waren afgelopen nacht groepen mensen in Taksim Gezi Park ondanks de sloopwerkzaamheden.

Protesters camping in Gezi Park. Photo credit: @140journos [11]

Demonstranten kamperen in Gezi Park. Foto: @140journos [11]

Het begon uit de hand te lopen nadat twee gebeurtenissen de sociale media overspoelden. Het eerste wat rondging was een foto van een ongewapende demonstrante die door de politie wordt aangevallen met traangas [12]. De foto was genomen door een fotograaf van het persbureau Reuters, Osman Orsal. Het tweede voorval vond plaats in de vroege ochtend toen de politie de tenten van de activisten in brand stak. Dit werd gefilmd en de video kwam terecht op YouTube [13].

De populaire hashtag veranderde in #direngeziparki (verzet Gezi Park) en er kwam steeds meer steun voor de protesten. Memet Ali Alabora, een Turkse acteur, was in het park; hij was een van de eerste beroemdheden die actief ging meedoen aan het verzet. Hij zei op zijn Twitter-account [14]:

@memetalialabora [14] Mesele sadece Gezi Parkı değil arkadaş, sen hâlâ anlamadın mı? Hadi gel. #direngeziparkı [15]

Dit gaat niet alleen om Gezi Park, mijn vriend, begrijp je dat? Kom op, kom erbij.

De politie ging de demonstranten met traangas en waterkanonnen te lijf. Er werden enorme hoeveelheden traangas gebruikt. Ooggetuigen meldden dat de politie de capsules met traangas op de lichamen van de demonstranten richtte. Twitter-gebruiker Alper Orakci [16] schreef over het gebruik van traangas op Istiklal Caddesi, de grootste straat van Taksim:

@alperorakci [16] Gaz bombasi kapsulleri!!! pic.twitter.com/pEmVk9ZBcY [17]

Traangascapsules!

Excessive amounts of tear gas was used to disperse the protesters. Photograph shared on Twitter by @alperorakci [18]

Er werden enorme hoeveelheden traangas gebruikt om de demonstranten uit elkaar te drijven. Foto gedeeld op Twitter door @alperorakci [18]

Osman Orsal, de fotograaf van Reuters die de iconische foto van de demonstrerende vrouw had genomen, raakte gewond door een traangascapsule. Benjamin Harvey [19], bureauchef bij Bloomberg Turkey, schreef:

@BenjaminHarvey [19] Osman Orsal, fotograaf. Dit is een foto die hij gisteren in Istanbul nam: http://bit.ly/11GaGa1  [20] Zo ziet hij er vandaag uit: pic.twitter.com/8aU1vRZGjX [21]

Osman Orsal gewond door traangascapsule. Bron: pic.twitter.com/8aU1vRZGjX

De demonstranten gingen zich organiseren op Facebook en Twitter, omdat de reguliere media de protesten negeerden. In de sociale media werd ook gemopperd op de reguliere mediakanalen. Twitter-gebruiker Faruk erman [22]plaatste een foto om de stilte in de Turkse media te illustreren:

@farukerman [22] şu anda tv kanalları pic.twitter.com/DsfhVnz0CZ [23]

En dit wordt nu uitgezonden op tv.

Tv-uitzendingen tijdens de gevechten. Bron: pic.twitter.com/DsfhVnz0CZ

Benjamin Harvey [24] ergerde zich aan CNN-Turk omdat de zender een documentaire over pinguïns uitzond tijdens de gevechten:

@BenjaminHarvey [24] Nou ja, zeg. CNN-Turk zendt een programma over pinguïns uit.

De aanhangers van de AKP (Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling), de regeringspartij in Turkije, gaven de demonstranten de schuld van de botsingen tussen politie en demonstranten. Ze leverden op Twitter commentaar met de hashtag #oyunagelmeturkiyem (‘laat je niet in de maling nemen, Turkije’). Twitter-gebruiker Canan Kumas [25]schreef:

@Canan_Hasret [25] Tayyip doet al jaren zijn best om het land te laten groeien en nu willen ze hem aanklagen vanwege een parkje #oyunagelmetuerkiyem [26]

De vergelijking met de Arabische Lente wordt door een andere gebruiker, Bunyamin Hakimoglu [27], afgewezen:

@Benj_Kobsch [27] Denk maar niet dat er een lente in Turkije komt. De regering wordt met een democratische verkiezing gekozen. Dat is een belangrijk verschil! #OyunaGelmeTürkiyem [28]

Aan de andere kant waren er ook onder de aanhangers mensen die kritiek uitten. Ertugrul Gunay [29], AKP-lid, senator en voormalig minister van Cultuur en Toerisme, was boos over de felle wijze waarop zijn partij met demonstraties omgaat:

@ErtugrulGunay [29]Fethin yıldönümünde Istanbul'da AVM yapmak için 75yıllık ağaçları kesmeye kalkanlar, ne Fatih Sultan'ı anlamışlar, ne de Yaradan'ın emrini!

Mensen die 75 jaar oude bomen willen omkappen op de dag dat de overwinning op Istanboel wordt gevierd, zodat ze een winkelcentrum kunnen bouwen, hebben geen begrip voor de Sultan Fatih of Gods orde!

Zelfs als de demonstraties en gevechten zich over het land verspreiden, lijkt minister-president Erdogan niet bereid water bij de wijn te doen. Hij schreef op zijn eigen Twitter-account [30]:

@RT_Erdogan [30]Muhalefetin 100 bin kişi topladığı yerde biz 1 milyon kişi toplarız ama bizim böyle bir derdimiz yok.

Wij kunnen een miljoen mensen bij elkaar brengen, waar de oppositie zo'n honderdduizend mensen bij elkaar kan brengen, maar wij werken niet op die manier.